สัญญาเวทยิตกถา ที่ ๓

9. Tatiyasaññāvedayitakathāvaṇṇanā

Idāni yasmā "asuko maraṇadhammo, asuko na maraṇadhammo"ti sattānaṃ maraṇadhammatāya niyamo natthīti saññāvedayitanirodhaṃ samāpannopi kālaṃ kareyyāti yesaṃ laddhi seyyathāpi rāgirikānaṃ, tesaṃ samāpannāyapi maraṇadhammatāya maraṇasamayañca amaraṇasamayañca dassetuṃ pucchā sakavādissa, paṭiññā itarassa. Atha naṃ yasmā kālaṃ karontassa nāma maraṇantikehi phassādīhi bhavitabbaṃ, tasmā tenākārena codetuṃ atthītiādimāha.

Aphassakassa kālakiriyātiādīni puṭṭho sesasatte sandhāya paṭikkhipati. Visaṃ kameyyātiādīni puṭṭho samāpattiānubhāvaṃ sandhāya paṭikkhipati. Dutiyavāre sarīrapakatiṃ sandhāya paṭijānāti. Evaṃ sante pana samāpattiānubhāvo nāma na hoti, teneva na nirodhaṃ samāpannoti anuyuñjati.

@Footnote: 1 cha.Ma. purimakathāsadisamevāti

[733-734] Na kālaṃ kareyyāti pucchā paravādissa. Atthi so niyāmoti paravādissa pañhe pana yasmā evarūpo niyāmo nāma natthi, tasmā paṭikkhipati. Cakkhuviññāṇasamaṅgītiādi sakavādinā "niyāme asantepi samayeneva 1- marati, na asamayenā"ti dassetuṃ vuttaṃ. Tatrāyamadhippāyo:- yadi niyāmābhāvena kālakiriyā bhaveyya, cakkhuviññāṇasamaṅginopi bhaveyya, tato "pañcahi viññāṇehi na cavati na upapajjatī"ti suttavirodho siyā. Yathā pana cakkhuviññāṇasamaṅgissa kālakiriyā na hoti, tathā nirodhasamāpannassāpīti.

Tatiyasaññāvedayitakathāvaṇṇanā niṭṭhitā.