อสัญจิจจกถา

๒๐. วีสติมวคฺค

๑. อสญฺจิจฺจกถาวณฺณนา

[๘๕๗-๘๖๒] อิทานิ อสญฺจิจฺจกถา นาม โหติ. ตตฺถ "อนนฺตริยวตฺถูนิ นาม ครูนิ ภาริยานิ, ตสฺมา อสญฺจิจฺจาปิ เตสุ วตฺถูสุปิ วิโกปิเตสุ อนนฺตริโก โหตี"ติ เยสํ ลทฺธิ เสยฺยถาปิ เอกจฺจานํ อุตฺตราปถกานํ, เต สนฺธาย อสญฺจิจฺจาติ ปุจฺฉา สกวาทิสฺส, ลทฺธิวเสน ปฏิญฺญา อิตรสฺส. อถ นํ "ยสฺมา อนนฺตริยกมฺมํ นาม กมฺมปถปฺปตฺตํ, ยทิ จ อสญฺจิจฺจ กมฺมปถเภโท สิยา, อวเสสา ปาณาติปาตาทโยปิ อสญฺจิจฺจ ภเวยฺยุนฺ"ติ โจทนตฺถํ อสญฺจิจฺจ ปาณํ หนฺตฺวาติอาทิมาห. อิตโร ตถารูปาย ลทฺธิยา อภาเวน ปฏิกฺขิปติ. เสสํ ยถาปาลิเมว นิยฺยาติ. น วตฺตพฺพํ มาตุฆาตโกติ ปุจฺฉา ปรวาทิสฺส, โรคติกิจฺฉาการาทิกาเล ๑- อสญฺจิจฺจ ฆาตํ สนฺธาย ปฏิญฺญา สกวาทิสฺส. นนุ มาตา ชีวิตา โวโรปิตาติ ปเญฺหปิ อสญฺจิจฺจ โวโรปิตํ สนฺธาย ปฏิญฺญา สกวาทิสฺเสว. เอวํ อธิปฺปายมฺปน อคฺคเหตฺวา หญฺจีติ ลทฺธิปติฏฺฐาปนํ อิตรสฺส, ตํ อโยนิโส ปติฏฺฐาปิตตฺตา อปฺปติฏฺฐิตเมว. ปิตุฆาตกาทีสุปิ เอเสว นโย. สํฆเภทเก ปน ธมฺมสญฺญึ สนฺธาย สํฆเภโท อนนฺตริโกติ ปุจฺฉา สกวาทิสฺส, "สํฆํ สมคฺคํ เภตฺวาน, กปฺปํ นิรยมฺหิ ปจฺจตี"ติ วจนํ อโยนิโส คเหตฺวา ปฏิญฺญา ปรวาทิสฺส. ปุน สพฺเพติ ปุฏฺโฐ สกปกฺเข ธมฺมสญฺญึ สนฺธาย ปฏิกฺขิปติ, ปรปกฺเข ธมฺมสญฺญึ สนฺธาย ปฏิชานาติ. ธมฺมสญฺญีติ ปญฺหทฺวเยปิ เอเสว นโย. นนุ วุตฺตํ ภควตาติ สุตฺตํ เอกนฺเตเนว ธมฺมวาทิสฺส อนนฺตริกภาว- ทสฺสนตฺถํ วุตฺตํ. อาปายิโก เนรยิโกติ คาถายปิ อธมฺมวาทีเยว อธิปฺเปโต. อิตโร ปน อธิปฺปายํ อคฺคเหตฺวา ลทฺธึ ปติฏฺฐาเปติ. สา อโยนิโส ปติฏฺฐาปิตตฺตา อปฺปติฏฺฐิตาเยวาติ.

อสญฺจิจฺจกถาวณฺณนา นิฏฺฐิตา.