ติรัจฉานกถา

4. Tiracchānakathāvaṇṇanā

[869-871] Idāni tiracchānakathā nāma hoti. Tattha devesu erāvaṇādayo devaputtā hatthivaṇṇaṃ assavaṇṇaṃ vikubbanti, natthi tattha tiracchānagatā. Yesaṃ pana tiracchānavaṇṇino devaputte disvā "atthi devesu tiracchānagatā"ti laddhi seyyathāpi andhakānaṃ te sandhāya pucchā sakavādissa, paṭiññā itarassa. Atha naṃ "yadi devayoniyaṃ tiracchānagatā siyuṃ, tiracchānayoniyampi devā siyun"ti codetuṃ atthi tiracchānagatesūtiādimāha. Kīṭātiādi yesaṃ so abhāvaṃ icchati, te dassetuṃ vuttaṃ. Erāvaṇoti pañhe tassa atthitāya paṭiññā sakavādissa, na tiracchānagatassa. Hatthibandhātiādi "yadi tattha hatthiādayo siyuṃ, hatthibandhādayopi siyun"ti codanatthaṃ vuttaṃ. Tattha yāvasikāti yavassa dāyakā. Kāraṇikāti hatthācariyādayo, yehi te nānāvidhaṃ kāraṇaṃ kareyyuṃ. Bhattakārakāti hatthiādīnaṃ bhattarandhakā. Na hevanti tathā anicchanto paṭikkhipatīti.

Tiracchānakathāvaṇṇanā niṭṭhitā.