ธรรมกถา

7. Dhammakathāvaṇṇanā

[887-888] Idāni dhammakathā nāma hoti. Tattha yasmā rūpādayo rūpādisabhāvena niyatā na taṃ sabhāvaṃ vijahanti, tasmā sabbe dhammā 2- niyatāti yesaṃ laddhi seyyathāpi andhakānañceva ekaccānañca uttarāpathakānaṃ, te sandhāya sabbe dhammāti pucchā sakavādissa, paṭiññā itarassa. Atha naṃ "sace te niyatā, micchattaniyatā vā siyuṃ sammattaniyatā vā, ito añño niyāmo 3- nāma natthī"ti codetuṃ micchattaniyatātiādimāha. Tattha paṭikkhepo ca paṭiññā ca paravādissa. Rūpaṃ rūpaṭṭhenātiādi yenatthena niyatāti vadati, tassa vasena codetuṃ vuttaṃ. Tatrāyamadhippāyo:- rūpañhi rūpaṭṭhena niyatanti rūpaṃ rūpameva, na vedanādisabhāvanti adhippāyena vattabbaṃ, ito aññathā na vattabbaṃ. Kasmā? rūpaṭṭhato aññassa

@Footnote: 1 cha. ayaṃ saddo na dissati 2 cha.Ma. sabbadhammā 3 Ma. niyato Rūpassa abhāvā. Rūpasabhāvo hi rūpaṭṭho, rūpasabhāvo ca rūpameva, na rūpato añño. Vedanādīhi panassa nānattapaññāpanatthaṃ esa vohāro hotīti. Tasmā "rūpaṃ rūpaṭṭhena niyatan"ti vadantena rūpaṃ niyatanti vuttaṃ hoti. Niyatañca nāma micchattaniyataṃ vā siyā sammattaniyataṃ vā, ito añño niyāmo 1- nāma natthīti. Atha kasmā paṭijānātīti? atthantaravasena. Rūpaṃ rūpaṭṭhena niyatanti ettha hi Rūpaṃ rūpameva, na vedanādisabhāvanti ayamattho. Tasmā paṭijānāti. Ito aññathā panassa niyatattaṃ natthīti puna teneva nayena codetuṃ micchattaniyatantiādimāha. Taṃ sabbaṃ uttānatthameva. Tena hi rūpanti laddhipi ayoniso patiṭṭhāpitattā appatiṭṭhitāva hotīti.

Dhammakathāvaṇṇanā niṭṭhitā.