สติปัฏฐานกถา

8. Satipaṭṭhānakathāvaṇṇanā

Idāni satipaṭṭhānakathā nāma 2- hoti. Tattha "catunnaṃ bhikkhave satipaṭṭhānānaṃ samudayañca atthaṅgamañca desissāmī"ti satipaṭṭhānasaṃyutte 3- vuttanayeneva yesaṃ kāyādayo satiyā ārammaṇadhamme gahetvā "sabbe dhammā satipaṭṭhānā"ti laddhi seyyathāpi etarahi andhakānaṃ, andhakā nāma pubbaseliyā aparaseliyā rājagiriyā siddhatthikāti ime pacchā uppannanikāyā, tesaṃ laddhivivecanatthaṃ pucchā sakavādissa, paṭiññā paravādissa. Tattha yasmā "patiṭṭhāti etesūti paṭṭhānā. Kā patiṭṭhāti? sati. Satiyā paṭṭhānā satipaṭṭhānā"ti iminā atthena satigocarāpi satipaṭṭhānā. "patiṭṭhahantīti paṭṭhānā. Kā patiṭṭhahanti? satiyo. Satiyova paṭṭhānā satipaṭṭhānā"ti iminā atthena satiyo eva paṭṭhānā satipaṭṭhānāti, 4- tasmā dvepi vādā pariyāyena yujjanti. Ye panetaṃ 5- pariyāyaṃ

@Footnote: 1 cha.Ma. kammūpacayo 2 cha.Ma. ayaṃ saddo na dissati 3 saṃ.Ma. 19/408/161

@4 cha.Ma. iti-saddo na dissati 5 cha.Ma. ye pana taṃ Pahāya ekanteneva "sabbe dhammā satipaṭṭhānā"ti vadanti. Te sandhāya pucchā sakavādissa, ārammaṇavasena paṭiññā paravādissa. Sabbe dhammā satīti anuyuttassa pana sabbesaṃ satisabhāvābhāvato paṭikkhepo tasseva. Tattha khayagāmītiādīni maggavisesanāmāni. 1- Ekāyanamaggo hi kilesānaṃ khayabhūtaṃ nibbānaṃ gacchatīti khayagāmī. Cattāri saccāni bujjhanto gacchatīti bodhagāmī. Vaṭṭaṃ apacinanto gacchatīti apacayagāmī. Evametehi padehi "kinte sabbe dhammā evarūpo te ekāyano maggo hotī"ti pucchati. Anāsavā asaññojaniyātiādīnipi lokuttarabhāva- pucchanatthāya vuttāni. Buddhānussatītiādīni pabhedapucchāvasena vuttāni.

Cakkhāyatanaṃ satipaṭṭhānantiādīni 2- sabbadhammānaṃ pabhedapucchāvasena vuttāni. 3- Tatthāpi sativasena paṭikkhepo, ārammaṇavasena paṭiññāti evaṃ sabbapañhesu attho veditabbo. Suttasādhanaṃ uttānatthamevāti. 4-

Satipaṭṭhānakathāvaṇṇanā niṭṭhitā.