ปฏิจจสมุปปาทกถา

2. Paṭiccasamuppādakathāvaṇṇanā

Idāni paṭiccasamuppādakathā nāma hoti. Tattha yesaṃ nidānavagge "uppādā vā tathāgatānaṃ anuppādā vā tathāgatānaṃ ṭhitāva sā dhātu dhammaṭṭhitatā"ti vacanato 2- "paṭiccasamuppādo asaṅkhato"ti laddhi seyyathāpi pubbaseliyānañca mahisāsakānañca, te sandhāya pucchā sakavādissa, paṭiññā itarassa.

Avijjā asaṅkhatātiādayo pañhā avijjādīnaṃyeva paṭiccasamuppāda- bhāvadassanatthaṃ vuttā. Yena panatthena tattha ekekaṃ aṅgaṃ "paṭiccasamuppādo"ti vuccati, so paṭiccasamuppādavibhaṅge vuttoyeva.

Avijjāpaccayā saṅkhārāti yā tattha dhammaṭṭhitatātiādi yena suttena laddhi patiṭṭhāpitā, tasseva atthadassanena laddhibhindanatthaṃ vuttaṃ. Ayañhettha attho:- yā ayaṃ heṭṭhā "ṭhitāva sā dhātu dhammaṭṭhitatā dhammaniyāmatā"ti

@Footnote: 1 cha.Ma. paṭikkhipatīti 2 cha.Ma......ādivacanato, saṃ.ni. 16/20/25 Vuttā, na sā aññatra avijjādīhi visuṃ ekā atthi, avijjādīnampana paccayānaṃyevetaṃ nāmaṃ. Uppannepi hi tathāgate anuppannepi avijjāto saṅkhārā sambhavanti, saṅkhārādīhi ca viññāṇādīni, tasmā "avijjāpaccayā saṅkhārā"ti yā etasmiṃ pade saṅkhāradhammānaṃ kāraṇaṭṭhena ṭhitatāti dhammaṭṭhitatā, tesaṃyeva ca dhammānaṃ kāraṇaṭṭheneva niyāmatāti dhammaniyāmatāti avijjā vuccati, sā ca asaṅkhatā, nibbānañca asaṅkhatanti pucchati. Paravādī laddhivasena paṭijānitvā puna dve asaṅkhatānīti puṭṭho suttābhāvena paṭikkhipitvā laddhivasena 1- paṭijānāti. Sesapadesupi eseva nayo. Heṭṭhā vuttasadisaṃ panettha vuttanayena 2- veditabbanti.

Paṭiccasamuppādakathāvaṇṇanā niṭṭhitā.