[๒๔๐] กุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมดับไป อกุศลธรรมของสัตว์นั้น เคยดับไปแล้ว หรือ ถูกแล้ว หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด เคยดับไปแล้ว กุศลธรรมของสัตว์นั้น ย่อมดับไป อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในอุปปาทขณะแห่งจิตในภังคขณะแห่ง กุศลวิปปยุตตจิต ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์ เคยดับไปแล้วแต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ย่อมไม่ดับไป ในภังคขณะแห่งกุศล อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น เคยดับไปแล้ว และกุศลธรรม ก็ย่อมดับไป

[๒๔๑] กุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมดับไป อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น เคยดับไป แล้วหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด เคยดับไปแล้ว กุศลธรรมของสัตว์นั้น ย่อมดับไป อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในอุปปาทขณะแห่งจิตในภังคขณะ แห่งกุศลวิปปยุตตจิต ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์ เคยดับไปแล้วแต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ย่อมดับไปก็หาไม่ ในภังคขณะแห่งกุศลอัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น เคยดับไปแล้ว และ กุศลธรรมก็ย่อมดับไป

[๒๔๒] อกุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมดับไป อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น เคยดับ ไปแล้วหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด เคยดับไปแล้ว อกุศลธรรมของสัตว์นั้น ย่อม ดับไป อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในอุปปาทขณะแห่งจิต ในภังคขณะ แห่งอกุศลวิปปยุตตจิต ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์ เคยดับไปแล้ว แต่อกุศลธรรมของสัตว์ เหล่านั้น ย่อมดับไปก็หาไม่ ในภังคขณะแห่งอกุศล อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น เคยดับไป แล้ว และอกุศลธรรมก็ย่อมดับไป

[๒๔๓] กุศลธรรมในภูมิใด ย่อมดับไป ฯลฯ

เล่มที่ ๓๙ ยมก ภาค ๒๖๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “กุศลธรรมของสัตว์ใดย่อมดับไป อกุศลธรรมของสัตว์นั้นย่อมดับไปหรือ เป็นต้นกุศลธรรมของสัตว์ใดย่อมดับไป อัพยากตธรรมของนั้นย่อมดับไปหรือสัตว์นั้น ย่อมดับไปหรือ เป็นต้นอกุศลธรรมของสัตว์ใดย่อมดับไป อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น ย่อมดับไปหรือสัตว์นั้น ย่อมดับไปหรือ เป็นต้นกุศลธรรมในภูมิใด ย่อมดับไป อกุศลธรรมในภูมินั้นสัตว์นั้น ย่อมดับไปหรือย่อมดับไปหรือ เป็นต้น ...”