วิธีให้ติตถิยปริวาส

{๘๖} อญฺญติตฺถิยปุพฺพวตฺถุสฺมึ โย ตาว อยํ ปสุโร โส ติตฺถิยปกฺกนฺตกตฺตา น อุปสมฺปาเทตพฺโพ ฯ โย ปน อญฺโญปิ นยิธ ปพฺพชิตปุพฺโพ อาคจฺฉติ ตสฺมึ ยํ กตฺตพฺพํ ตํ ทสฺเสตุํ โย ภิกฺขเว อญฺโญปีติอาทิมาห ฯ ตตฺถ ตสฺส จตฺตาโร มาเส ปริวาโส ทาตพฺโพติ อยํ ติตฺถิยปริวาโส นาม อปฺปฏิจฺฉนฺนปริ- วาโสติปิ วุจฺจติ ฯ อยมฺปน นคฺคปริพฺพาชกสฺเสว อาชีวกสฺส วา อเจลกสฺส วา ทาตพฺโพ ฯ สเจ โสปิ สาฏกํ วา วาฬกมฺพลาทีนํ อญฺญตรํ ติตฺถิยทฺธชํ วา นิวาเสตฺวา อาคจฺฉติ นาสฺส ปริวาโส ทาตพฺโพ ฯ อญฺญสฺส ปน ตาปสปณฺฑรงฺคาทิกสฺส น ทาตพฺโพว ฯ

ปฐมํ เกสมสฺสุนฺติอาทินา ตสฺส อาทิโตว สามเณรปพฺพชฺชํ ทสฺเสติ ฯ เอวํ ปพฺพาเชนฺเตหิ ปน ตสฺมึ สงฺฆมชฺเฌ นิสินฺเนเยว ตฺวํ ปพฺพาเชหิ ตฺวํ อาจริโย โหหิ ตฺวํ อุปชฺฌาโย โหหีติ ภิกฺขู น วตฺตพฺพา ฯ เอวํ วุตฺตา หิ สเจ ตสฺส อาจริยุปชฺฌายา- ภาเวน ชิคุจฺฉนฺตา น สมฺปฏิจฺฉนฺติ อถ นยิเม มยฺหํ สทฺทหนฺตีติ กุชฺฌิตฺวาปิ คจฺเฉยฺย ตสฺมา ตํ เอกมนฺตํ เนตฺวา ตสฺส อาจริยุปชฺฌายา ปริเยสิตพฺพา ฯ {๘๗} เอวํ โข ภิกฺขเว อญฺญติตฺถิยปุพฺโพ อาราธโก โหติ เอวํ อนาราธโกติ อยมสฺส ปริวาส- วตฺตทสฺสนตฺถํ มาติกา ฐปิตา ฯ กถญฺจ ภิกฺขเวติอาทิ ตสฺสา วิภงฺโค ฯ ตตฺถ ติตฺถิยปริวาโส นิคนฺถชาติกานํเยว ทาตพฺโพ น อญฺเญสํ ฯ อติกาเล คามํ ปวิสตีติ ภิกฺขูนํ วตฺตกรณเวลายเมว คามํ ปิณฺฑาย ปวิสติ ฯ อติทิวา ปฏิกฺกมตีติ กุลฆเรสุ อิตฺถี- ปุริสทาริกทารกาทีหิ สทฺธึ เคหสิตกถํ กเถนฺโต ตตฺเถว ภุญฺชิตฺวา ภิกฺขูสุ ปตฺตจีวรํ ปฏิสาเมตฺวา อุทฺเทสปริปุจฺฉาทีนิ วา กโรนฺเตสุ ปฏิสลฺลีเนสุ วา อาคจฺฉติ น อุปชฺฌายวตฺตํ นาจริยวตฺตํ กโรติ อญฺญทตฺถุํ วสนฏฺฐานํ ปวิสิตฺวา นิทฺทายติ ฯ เอวมฺปิ ภิกฺขเว อญฺญติตฺถิยปุพฺโพ อนาราธโก โหตีติ เอวมฺปิ กโรนฺโต ปริวาสวตฺตสฺส สมฺปาทโก ปูรโก น โหติ ฯ เวสิยโคจโร วาติอาทีสุ เวสิยาติ อามิสกิญฺจิกฺขสมฺปทานาทินา สุลภชฺฌาจารา รูปชีวิกา อิตฺถิโย ฯ วิธวาติ มตปติกา วา วิปฺปวุตฺถปติกา วา อิตฺถิโย ฯ ตา เยนเกนจิ สทฺธึ มิตฺตภาวํ ปตฺเถนฺติ ฯ ถุลฺลกุมาริกาติ โยพฺพนปฺปตฺตา วา โยพฺพนาตีตา วา กุมาริโย ฯ ตา ปุริสาธิปฺปายาว วิจรนฺติ เยนเกนจิ สทฺธึ มิตฺตภาวํ ปตฺเถนฺติ ฯ ปณฺฑกาติ อุสฺสนฺนกิเลสา อวูปสนฺตปริฬาหา นปุํสกา ฯ เต ปริฬาหเวคาภิภูตา เยนเกนจิ สทฺธึ มิตฺตภาวํ ปตฺเถนฺติ ฯ ภิกฺขุนิโยติ สมานปพฺพชฺชา อิตฺถิโย ฯ ตาหิ สทฺธึ ขิปฺปเมว วิสฺสาโส โหติ ตโต สีลํ ภิชฺชติ ฯ ตตฺถ เวสิยานํ กุเลสุ กุลุปโก หุตฺวา ปิณฺฑปาตจริยาทีนิ วา อปทิสิตฺวา สิเนหสนฺถวชาเตน หทเยน อภิณฺหทสฺสนสลฺลาปกามตาย ตาสํ สนฺติกํ อุปสงฺกมนฺโต เวสิยโคจโรติ วุจฺจติ ฯ โส น จิรสฺเสว อมุกเวสิยา สทฺธึ คโตติ วตฺตพฺพํ ปาปุณาติ ฯ เอส นโย สพฺพตฺถ ฯ สเจ ปน เวสิยาทโย สลากภตฺตาทีนิ เทนฺติ ภิกฺขูหิ สทฺธึ คนฺตฺวา สทฺธึเยว ภุญฺชิตฺวา วา คเหตฺวา วา อาคนฺตุํ วฏฺฏติ ฯ คิลานา ภิกฺขุนิโย โอวทิตุํ วา ธมฺมํ วา เทเสตุํ อุทฺเทสปริปุจฺฉาทีนิ วา ทาตุํ คจฺฉนฺเตหิ ภิกฺขูหิ สทฺธึ คนฺตุํ วฏฺฏติ ฯ โย ปน ตถา อคนฺตฺวา มิตฺตสนฺถววเสน คจฺฉติ อยํ อนาราธโก โหติ ฯ อุจฺจาวจานิ กึกรณียานีติ มหนฺตขุทฺทกานิ กมฺมานิ ฯ ตตฺถ คณฺฑึ ปหริตฺวา สมคฺเคน สงฺเฆน สนฺนิปติตฺวา กตฺตพฺพานิ เจติยมหาปาสาท- ปฏิสงฺขรณาทิกมฺมานิ อุจฺจานิ นาม ฯ จีวรโธวนรชนาทีนิ ขนฺธกปริยาปนฺนานิ จ อคฺคิสาลวตฺตาทีนิ อภิสมาจาริกานิ อวจานิ นาม ฯ ตตฺถ น ทกฺโข โหตีติ เตสุ กมฺเมสุ เฉโก สุสิกฺขิโต น โหติ ฯ อลโสติ อุฏฺฐานวิริยสมฺปนฺโน น โหติ ฯ ภิกฺขุสงฺฆสฺส กมฺมํ อตฺถีติ สุตฺวา ปเคว ภตฺตกิจฺจํ กตฺวา คพฺภนฺตรํ ปวิสิตฺวา ยาวทตฺถํ สุปิตฺวา สายํ นิกฺขมติ ฯ ตตฺรุปายายาติ เตสุ กมฺเมสุ อุปายภูตาย ฯ วีมํสายาติ ฐานุปฺปตฺติกาย วีมํสาย อิทเมว กตฺตพฺพํ อิทเมว น กตฺตพฺพนฺติ ตสฺมึเยว ขเณ อุปฺปนฺนปญฺญาย สมนฺนาคโต น โหติ ฯ น อลํ กาตุํ น อลํ สํวิธาตุนฺติ สหตฺถาปิ กาตุํ สมตฺโถ น โหติ คณฺหถ ภนฺเต คณฺห ทหร คณฺห สามเณร สเจ ตุมฺเห วา น กริสฺสถ อมฺเห วา น กริสฺสาม โกทานิ อิทํ กริสฺสตีติ เอวํ อุสฺสาหํ ชเนตฺวา สํวิธาตุํ อญฺญมญฺญํ กาเรตุํปิ สมตฺโถ น โหติ ฯ ภิกฺขูหิ กมฺมํ กริสฺสามาติ วุตฺเต กิญฺจิ โรคํ อปทิสติ ภิกฺขูนํ กมฺมํ กโรนฺตานํ สมีเปเนว วิจรติ สีสเมว ทสฺเสติ อยมฺปิ อนาราธโก โหติ ฯ น ติพฺพจฺฉนฺโทติ พลวจฺฉนฺโท น โหติ ฯ อุทฺเทเสติ ปาลิปริยาปุณเน ฯ ปริปุจฺฉายาติ อตฺถสํวณฺณเน ฯ อธิสีเลติ ปาฏิโมกฺขสีเล ฯ อธิจิตฺเตติ โลกิยสมาธิภาวนาย ฯ อธิปญฺญายาติ โลกุตฺตรมคฺคภาวนาย ฯ สงฺกนฺโต โหตีติ อิธาคโต โหติ ฯ ตสฺส สตฺถุโนติ ตสฺส ติตฺถายตนสามิกสฺส ฯ ตสฺส ทิฏฺฐิยาติ ตสฺส สนฺตกาย ลทฺธิยา ฯ อิทานิ สาเยว ลทฺธิ ยสฺมา ตสฺส ติตฺถกรสฺส ขมติ เจว รุจฺจติ จ อิทเมว สจฺจนฺติ จ ทฬฺหคาเหน คหิตา ตสฺมา ตสฺส ขนฺติ รุจิ อาทาโยติ วุจฺจติ เตน วุตฺตํ ตสฺส ขนฺติยา ตสฺส รุจิยา ตสฺส อาทายสฺสาติ ฯ อวณฺเณ ภญฺญมาเนติ ครหาย ภญฺญมานาย ฯ อนภิรทฺโธติ อปริปุณฺณ- สงฺกปฺโป โน ปคฺคหิตจิตฺโต ฯ อุทคฺโคติ อพฺภุนฺนตกายจิตฺโต ฯ อิทํ ภิกฺขเว สงฺฆาตนิกํ อญฺญติตฺถิยปุพฺพสฺส อนาราธนียสฺมินฺติ ภิกฺขเว ยทิทํ ตสฺส สตฺถุโน ตสฺเสว จ ลทฺธิยา อวณฺเณ ภญฺญมาเน กึ อิเม ปรํ ครหนฺตีติ กายวจีวิการนิพฺพตฺตกํ อนตฺตมนตฺตํ พุทฺธาทีนญฺจ อวณฺเณ ภญฺญมาเน อตฺตมนตฺตํ ยญฺจ ตสฺเสว พุทฺธาทีนญฺจ วณฺเณ ภญฺญมาเน อตฺตมนตฺตานตฺตมนตฺตํ อิทํ อญฺญติตฺถิยปุพฺพสฺส อนาราธนียสฺมึ สงฺฆาตนิกํ ฯ อนาราธเก ปริวาสวตฺตํ อปูรเก กมฺเม อิทํ ลิงฺคํ อิทํ ลกฺขณํ อิทมจลํ อิทํ พลํ อิทํ ปมาณนฺติ วุตฺตํ โหติ ฯ เอวํ อนาราธโก โข ภิกฺขเว อญฺญติตฺถิยปุพฺโพ อาคโต น อุปสมฺปาเทตพฺโพติ อิโต เอเกนปิ องฺเคน สมนฺนาคโต น อุปสมฺปาเทตพฺโพ ฯ สุกฺกปกฺเข สพฺพํ วุตฺตวิปลฺลาเสน เวทิตพฺพํ ฯ เอวํ อาราธโก โข ภิกฺขเวติ เอวํ นาติกาเล คามปฺปเวสนา นาติทิวาปฺปฏิกฺกมนํ อเวสิยาทิ- โคจรตา สพฺรหฺมจารีนํ กิจฺเจสุ ทกฺขตา อุทฺเทสาทีสุ ติพฺพจฺฉนฺทตา ติตฺถิยานํ อวณฺณภณเน อตฺตมนตา พุทฺธาทีนํ อวณฺณภณเน อนตฺตมนตา ติตฺถิยานํ วณฺณภณเน อนตฺตมนตา พุทฺธาทีนํ วณฺณภณเน อตฺตมนตาติ อิเมสํ อฏฺฐนฺนํ ติตฺถิยวตฺตานํ ปริปูรเณน อาราธโก ปริโตสโก ภิกฺขูนํ อญฺญติตฺถิยปุพฺโพ อาคโต อุปสมฺปาเทตพฺโพ ฯ สเจ ปน อุปสมฺปทมาลเกปิ เอกวตฺตํ ภินฺทติ ปุน จตฺตาโร มาเส ปริวสิตพฺพํ ฯ ยถา ปน ภินฺนสิกฺขาย สิกฺขมานาย ปุน สิกฺขาปทานิ จ สิกฺขาสมฺมติ จ ทียติ เอวํ นยิมสฺส กิญฺจิ ปุน ทาตพฺพมตฺถิ ฯ ปุพฺเพ ทินฺนปริวาโสเยว หิ ตสฺส ปริวาโส ตสฺมา ปุน จตฺตาโร มาเส ปริวสิตพฺพํ ฯ สเจ ปริวสนฺโต อนฺตรา อฏฺฐสมาปตฺติโย นิพฺพตฺเตติ โลกิยธมฺโม นาม กุปฺปนสภาโว เนว อุปสมฺปาเทตพฺโพ ฯ จตฺตาโร มาเส ปูริตวตฺโตว อุปสมฺปาเทตพฺโพ ฯ สเจ ปน ปริวสนฺโต จตฺตาริ มหาภูตานิ ปริคฺคณฺหาติ อุปาทารูปานิ ปริจฺฉินฺทติ นามรูปํ ววตฺถเปติ ติลกฺขณํ อาโรเปตฺวา วิปสฺสนํ อารภติ โลกิยธมฺโม นาม กุปฺปนสภาโว เนว อุปสมฺปาเทตพฺโพ ฯ สเจ ปน วิปสฺสนํ วฑฺเฒตฺวา โสตาปตฺติมคฺคํ ปฏิลภติ ปริปุณฺณํเยว โหติ วตฺตํ สมูหตานิ สพฺพทิฏฺฐิคตานิ อพฺพุฬฺหํ วิจิกิจฺฉาสลฺลํ ตํทิวสเมว อุปสมฺปาเทตพฺโพ ฯ สเจปิ ติตฺถิยลิงฺเค ฐิโต โสตาปนฺโน โหติ ปริวาสทานกิจฺจํ นตฺถิ ตทเหว ปพฺพาเชตฺวา อุปสมฺปาเทตพฺโพ ฯ

อุปชฺฌายมูลกํ จีวรํ ปริเยสิตพฺพนฺติ อุปชฺฌายํ อิสฺสรํ กตฺวา ตสฺส จีวรํ ปริเยสิตพฺพํ ฯ ปตฺตมฺปิ ตเถว ฯ ตสฺมา ยทิ อุปชฺฌายสฺส ปตฺตจีวรํ อตฺถิ อิมสฺส เทหีติ วตฺตพฺโพ ฯ อถ นตฺถิ อญฺเญ ทาตุกามา โหนฺติ เตหิปิ อุปชฺฌายสฺเสว ทาตพฺพํ อิมํ ตุมฺหากํ กตฺวา อิมสฺส เทถาติ ฯ กสฺมา ฯ ติตฺถิยา นาม วิโลมา โหนฺติ สงฺเฆน เม ปตฺตจีวรํ ทินฺนํ กึ มยฺหํ ตุมฺเหสุ อายตนฺติ วตฺวา โอวาทานุสาสนึ น กเรยฺยุํ ฯ อุปชฺฌาเย ปน อายตชีวิกตฺตา ตสฺส วจนกโร ภวิสฺสติ ฯ เตนสฺส อุปชฺฌายมูลกํ จีวรํ ปริเยสิตพฺพนฺติ วุตฺตํ ฯ ภณฺฑุกมฺมายาติ เกโสโรปนตฺถํ ฯ ภณฺฑุกมฺมกถา ปรโต อาคมิสฺสติ ฯ อคฺคิกาติ อคฺคิปริจรณกา ฯ ชฏิลกาติ ตาปสา ฯ เอเต ภิกฺขเว กิริยวาทิโนติ เอเต กิริยํ นปฺปฏิพาหนฺติ อตฺถิ กมฺมํ อตฺถิ กมฺมวิปาโกติ เอวํ ทิฏฺฐิกา ฯ สพฺพพุทฺธา หิ เนกฺขมฺมปารมึ ปูรยมานา เอตเมว ปพฺพชฺชํ ปพฺพชิตฺวา ปารมึ ปูเรสุํ มยาปิ ตเถว ปูริตา น เอเตสํ สาสเน ปพฺพชฺชา วิโลมา ตสฺมา อุปสมฺปาเทตพฺพา น เตสํ ปริวาโส ทาตพฺโพ ฯ อิมาหํ ภิกฺขเว ญาตีนํ อาเวณิกํ ปริหารํ ทมฺมีติ อิมํ อหํ เตสํ ปาเฏกฺกํ โอทิสฺสกํ ปริหารํ ททามิ ฯ กสฺมา เอวมาห ฯ เต หิ ติตฺถายตเน ปพฺพชิตาปิ สาสนสฺส อวณฺณกามา น โหนฺติ อมฺหากํ ญาติเสฏฺฐสฺส สาสนนฺติ วณฺณวาทิโนว โหนฺติ ตสฺมา เอวมาหาติ ฯ

อญฺญติตฺถิยวตฺถุกถา นิฏฺฐิตา ฯ