ทรงเทศนาโปรดพระเจ้าพิมพิสาร

{55} Laṭṭhivaneti tāluyyāne. Suppatiṭṭhe cetiyeti aññatarasmiṃ vaṭṭarukkhe. Tassa kiretaṃ nāmaṃ. Dvādasanahutehīti ettha ekaṃ nahutaṃ dasasahassāni. Appekacceti api ekacce. Ajjhabhāsīti tesaṃ kaṅkhācchedanatthaṃ abhāsi. Kimeva disvāti kiṃeva disvā. Uruvelavāsīti uruvelāyaṃ vāsī. Aggihuttaṃ pahāya pabbajitosi ko upāyo. Kīsakovadānoti tāpasacariyāya kīsasarīrattā kīsakāti laddhanāmānaṃ tāpasānaṃ ovādako anusāsako samānoti attho. Athavā sayaṃ kīsako tāpaso samāno ca ovadamāno ca aññe ovadanto anusāsantoti attho. Kathaṃ pahīnanti kena kāraṇena pahīnaṃ. Idaṃ vuttaṃ hoti tvaṃ uruvelavāsī agagiparicārakānaṃ tāpasānaṃ sayaṃ ovādācariyo samāno kiṃ disvā aggiṃ pahāsi pucchāmi taṃ etamatthaṃ kena kāraṇena tava aggihuttaṃ pahīnanti. Dutiyagāthāyaṃ ayamattho ete rūpādike kāme itthiyo ca yaññā abhivadanti. Svāhaṃ etaṃ sabbaṃpi rūpādikaṃ kāmappabhedaṃ khandhūpadhīsu malanti ñatvā Yasmā ime yiṭṭhahutappabhedā yaññā malameva vadanti tasmā na yiṭṭhe na hute arañjiṃ yiṭṭhe vā hute vā nābhiraminti attho.

Tatiyagāthāyaṃ atha kocarahīti atha kuhiṃcarahi. Sesaṃ uttānameva.

Catutthagāthāyaṃ padanti nibbānapadaṃ santasabhāvatāya santaṃ upadhīnaṃ abhāvena anūpadhīkaṃ rāgakiñcanādīnaṃ abhāvena akiñcanaṃ tīsu bhavesu alaggatāya yaṃ kāmabhavaṃ yaññā vadanti tasmiṃpi kāmabhave asattaṃ jātijarāmaraṇānaṃ abhāvena anaññathābhāviṃ attanā bhāvitena maggeneva adhigantabbaṃ na aññena kenaci adhigametabbanti anaññaneyyaṃ yasmā īdisaṃ padaṃ addasaṃ tasmā na yiṭṭhe na hute arañjiṃ. Tena kiṃ dasseti. Yo ahaṃ devamanussaloka- sampattisādhake na yiṭṭhe na hute arañjiṃ so kiṃ vakkhāmi ettha nāma na me devamanussaloke rato manoti {56} evaṃ sabbaloke anabhiratibhāvaṃ pakāsetvā athakho āyasmā uruvelakassapo sāvakohamasmīti evaṃ bhagavato sāvakabhāvaṃ pakāsesi. Tañca kho ākāse vividhāni pāṭihāriyāni dassetvā. Dhammacakkhunti sotāpattimaggañāṇaṃ.

เล่มที่ ๔ มหาวรรค ภาค ๑๒๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “ทรงเทศนาโปรดพระเจ้าพิมพิสาร”