สรณทุกเหตุทุกนสรณทุกนเหตุทุกะ

๑๓-๑๘. อนุโลมปจฺจนียปฏฺฐานวณฺณนา

อิทานิ กุสลาทีสุ ธมฺเมสุ ปจฺจยธมฺมํ อปฺปฏิกฺขิปิตฺวา ปจฺจยุปฺปนฺนสฺส กุสลาทิภาวปฺปฏิกฺเขปวเสน ธมฺมานํ อนุโลมปจฺจนียตาย ลทฺธนามํ อนุโลม- ปจฺจนียปฏฺฐานํ ทสฺเสตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยาติอาทิ อารทฺธํ. ตตฺถ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจาติ กุสลสฺส ปจฺจยภาวํ อนุชานาติ, นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชตีติ กุสลสฺส อุปฺปตฺตึ วาเรติ. ตสฺมา "กุสเล ขนฺเธ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปนฺ"ติอาทินา นเยน วิสฺสชฺชนํ ทสฺสิตํ, ตํ สพฺพํ ปาลึ โอโลเกตฺวา สาธุกํ สลฺลกฺเขตพฺพํ. ยญฺหิ ๑- เยน สทิสํ, ยญฺจ ยตฺถ ลพฺภติ, โย จ เยสํ วิสฺสชฺชนานํ เยสุ ปจฺจเยสุ คณนปริจฺเฉโท, โส สพฺโพ ปาลิยํ ทสฺสิโต, ตสฺมา ปาลิเยเวตฺถ อตฺโถ. ยถา เจตฺถ, เอวํ ทุกปฏฺฐานาทีสุปีติ.

เอตฺตาวตา:-

ติกญฺจ ปฏฺฐานวรํ ทุกุตฺตมํ

ทุกํ ติกญฺเจว ติกํ ทุกญฺจ

ติกํ ติกญฺเจว ทุกํ ทุกญฺจ

ฉ อนุโลมปจฺจนียมฺหิ นยา สุคมฺภีราติ

@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. ยมฺปิ อฏฺฐกถายํ วุตฺตคาถาย ทีปิตา ธมฺมานุโลมปจฺจนียปฏฺฐาเน ฉ นยา นิทฺทิฏฺฐา โหนฺติ. ปจฺจยวเสน ปเนตฺถ เอเกกสฺมึ ปฏฺฐาเน อนุโลมาทโย จตฺตาโร จตฺตาโร นยาติ เอเกน ปริยาเยน จตุวีสตินยปฏิมณฺฑิตํ อนุโลมปจฺจนีย- ปฏฺฐานญฺเญว เวทิตพฺพนฺติ.

อนุโลมปจฺจนียปฏฺฐานวณฺณนา นิฏฺฐิตา.