นสรณทุกนสเหตุกทุกะ

๗-๑๒. ปจฺจนียปฏฺฐานวณฺณนา

อิทานิ กุสลาทีนํ ปทานํ ปฏิกฺเขปวเสน ธมฺมปจฺจนียตาย ลทฺธนามํ ปจฺจนียปฏฺฐานํ ทสฺเสตุํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยาติอาทิ อารทฺธํ. ตตฺถ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจาติ กุสลสฺส ปจฺจยภาวํ วาเรติ. นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชตีติ กุสลสฺส อุปฺปตฺตึ วาเรติ, ตสฺมา "อกุสลาพฺยากตํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ อกุสลาพฺยากตา ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปนฺ"ติ เอวมาทินา นเยเนตฺถ ปญฺหาวิสฺสชฺชนํ เวทิตพฺพํ. ๒- ตสฺมึ ตสฺมึ ปจฺจเย ลทฺธคณนา ปน ปาลิยํ วุตฺตาเยว. เยปิ วารา สทิสวิสฺสชฺชนา, เตปิ ตตฺเถว ทสฺสิตา. ตสฺมา สพฺพเมตฺถ เหฏฺฐา วุตฺตนยานุสาเรเนว ปาลึ อุปปริกฺขิตฺวา เวทิตพฺพํ. ยถา เจตฺถ, เอวํ ทุกปฏฺฐาเน ทุกติกปฏฺฐาเน ติกทุกปฏฺฐาเน ติกติกปฏฺฐาเน ทุกทุกปฏฺฐาเน จ.

เอตฺตาวตา:-

ติกญฺจ ปฏฺฐานวรํ ทุกุตฺตมํ

ทุกํ ติกญฺเจว ติกํ ทุกญฺจ

ติกํ ติกญฺเจว ทุกํ ทุกญฺจ

ฉ ปจฺจนียมฺหิ นยา สุคมฺภีราติ

@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. เวทิตพฺพํ ๒ ฉ.ม. ปญฺหํ วิสฺสชฺชิตพฺพํ อฏฺฐกถายํ วุตฺตคาถาย ทีปิตา ธมฺมปจฺจนียปฏฺฐาเน ฉ นยา นิทฺทิฏฺฐา โหนฺติ. ปจฺจยวเสน ปเนตฺถ เอเกกสฺมึ ปฏฺฐาเน อนุโลมาทโย จตฺตาโร จตฺตาโร นยาติ เอเกน ปริยาเยน จตุวีสตินยปฏิมณฺฑิตํ ปจฺจนียปฏฺฐานญฺเญว เวทิตพฺพนฺติ.

ปจฺจนียปฏฺฐานวณฺณนา นิฏฺฐิตา.