ข้อซักถามของภิกษุผู้วินิจฉัยอธิกรณ์
เล่มที่ ๘ · ข้อ ๑๐๗๗ · บรรทัด ๙๕๖๕
เปรียบเทียบอธิกรณ์ · ว่าด้วยเบื้องต้นของการโจทเป็นต้น · ข้อปฏิบัติของโจทก์และจำเลยเป็นต้น · ว่าด้วยอุโบสถเป็นต้น · หัวข้อประจำเรื่อง คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรไทย ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
โจทนากณฺฑกวณฺณนา
{๓๖๐-๓๖๑} อิทานิ เอวํ อุปฺปนฺนาย โจทนาย วินยธเรน กตฺตพฺพกิจฺจํ ทสฺเสตุํ อนุวิชฺชเกนาติอาทิมารทฺธํ ฯ ตตฺถ ทิฏฺฐํ ทิฏฺเฐนาติ คาถาย อยมตฺโถ ฯ เอเกเนโก มาตุคาเมน สทฺธึ เอกฏฺฐานโต นิกฺขมนฺโต วา ปวิสนฺโต วา ทิฏฺโฐ ฯ โส ตํ ปาราชิเกน โจเทติ อิตโร ตสฺส ทสฺสนํ อนุชานาติ ตํ ปน ทสฺสนํ ปฏิจฺจ ปาราชิกํ น อุเปติ น ปฏิชานาติ ฯ เอวเมตฺถ ยนฺเตน ทิฏฺฐํ ตนฺตสฺส ทิฏฺโฐ มยาติ อิมินา ทิฏฺฐวจเนน สเมติ ฯ ยสฺมา ปน อิตโร ตํ ทสฺสนํ ปฏิจฺจ โทสํ น ปฏิชานาติ ตสฺมา อสุทฺธปริสงฺกิโต โหติ อมูลกปริสงฺกิโตติ อตฺโถ ฯ ตสฺส ปุคฺคลสฺส สุทฺโธ อหนฺติ ปฏิญฺญาย เตน สทฺธึ อุโปสโถ กาตพฺโพ ฯ เสสคาถาทฺวเย เอเสว นโย ฯ เสสํ สพฺพตฺถ อุตฺตานเมวาติ ฯ
อนุวิชฺชกกิจฺจ วณฺณนา นิฏฺฐิตา ฯ
{๓๖๒-๓๖๓} โจทนาย โก อาทีติอาทิปุจฺฉานํ วิสฺสชฺชเน ฯ สจฺเจ จ อกุปฺเป จาติ สจฺเจ จ ปติฏฺฐาตพฺพํ อกุปฺเป จ ฯ ยํ กตํ วา น กตํ วา ตเทว วตฺตพฺพํ ฯ น จ โจทเก วา อนุวิชฺชเก วา สงฺเฆ วา โกโป อุปฺปาเทตพฺโพ ฯ โอติณฺณาโนติณฺณํ ชานิตพฺพนฺติ โอติณฺณญฺจ อโนติณฺณญฺจ วจนํ ชานิตพฺพํ ฯ ตตฺรายํ ชานนา วิธิ เอตฺตกา โจทกสฺส ปุพฺพกถา เอตฺตกา ปจฺฉิมกถา เอตฺตกา จุทิตกสฺส ปุพฺพกถา เอตฺตกา ปจฺฉิมกถาติ ชานิตพฺพา ฯ โจทกสฺส ปมาณํ คณฺหิตพฺพํ จุทิตกสฺส ปมาณํ คณฺหิตพฺพํ อนุวิชฺชกสฺส ปมาณํ คณฺหิตพฺพํ ฯ อนุวิชฺชโก อปฺปมตฺตกํปิ หาเปนฺโต อาวุโส สมนฺนาหริตฺวา อุชุกํ กตฺวา อาหราติ วตฺตพฺโพ ฯ สงฺเฆน เอวํ ปฏิปชฺชิตพฺพํ ฯ เยน ธมฺเมน เยน วินเยน เยน สตฺถุสาสเนน ตํ อธิกรณํ วูปสมฺมตีติ เอตฺถ ธมฺโมติ ภูตวตฺถุ ฯ วินโยติ โจทนา เจว สารณา จ ฯ สตฺถุสาสนนฺติ ญตฺติสมฺปทา เจว อนุสาวนสมฺปทา จ ฯ เอเตน หิ ธมฺเมน จ วินเยน จ สตฺถุสาสเนน จ อธิกรณํ วูปสมฺมติ ตสฺมา อนุวิชฺชเกน ภูเตน วตฺถุนา โจเทตฺวา อาปตฺตึ สาเรตฺวา ญตฺติสมฺปทาย จ อนุสฺสาวนสมฺปทาย จ ตํ อธิกรณํ วูปสเมตพฺพํ ฯ อนุวิชฺชเกน เอวํ ปฏิปชฺชิตพฺพํ ฯ เสสเมตฺถ อุตฺตานเมว ฯ
{๓๖๔} อุโปสโถ กิมตฺถายาติอาทิปุจฺฉาวิสฺสชฺชนํปิ อุตฺตานเมวาติ ฯ อวสานคาถาสุ เถเร จ ปริภาสตีติ อวมญฺญํ กโรนฺโต กึ อิเม ชานนฺตีติ ปริภาสติ ฯ ขโต อุปหตินฺทฺริโยติ ตาย ฉนฺทาทิคามิตาย เตน จ ปริภาสเนน อตฺตนา จ อตฺตโน ขตตฺตา ขโต สทฺธาทีนญฺจ อินฺทฺริยานํ อุปหตตฺตา อุปหตินฺทฺริโย ฯ นิรยํ คจฺฉติ ทุมฺเมโธ น จ สิกฺขาย คารโวติ โส ขโต อุปหตินฺทฺริโย ปญฺญาย อภาวโต ทุมฺเมโธ ตีสุ สิกฺขาสุ อสิกฺขนโต น จ สิกฺขาย คารโว กายสฺส เภทา นิรยํ อุปคจฺฉติ ฯ ตสฺมา น จามิสํปิ นิสฺสาย ฯเปฯ ยถา ธมฺโม ตถา กเรติ ฯ ตสฺสตฺโถ ฯ น จ อามิสํ นิสฺสาย กเร จุทิตกโจทเกสุ หิ อญฺญตเรน ทินฺนํ จีวราทิอามิสํ คณฺหนฺโต อามิสํ นิสฺสาย กโรติ เอวํ น กเรยฺย ฯ น จ นิสฺสาย ปุคฺคลนฺติ อยมฺเม อุปชฺฌาโย วา อาจริโย วาติอาทินา นเยน ฉนฺทาทีหิ คจฺฉนฺโต ปุคฺคลํ นิสฺสาย กโรติ เอวํ น กเรยฺย ฯ อถโข อุโภเปเต วิวชฺเชตฺวา ยถา ธมฺโม ฐิโต ตเถว กเรยฺยาติ ฯ
อุปกณฺณกํ ชปฺเปตีติ เอวํ กเถหิ มา เอวํ กถยิตฺถาติ กณฺณมูเล มนฺเตติ ฯ ชิมฺหํ เปกฺขตีติ โทสเมว คเวสติ ฯ วีติหรตีติ วินิจฺฉยํ หาเปติ ฯ กุมฺมคฺคํ ปฏิเสวตีติ อาปตฺตึ ทีเปติ ฯ อกาเลน จ โจเทตีติ อโนกาเส อนชฺฌิฏฺโฐ จ โจเทติ ฯ ปุพฺพาปรํ น ชานาตีติ ปุริมกถํ จ ปจฺฉิมกถํ จ น ชานาติ ฯ อนุสนฺธิวจนกถํ น ชานาตีติ กถานุสนฺธิวินิจฺฉยานุสนฺธิวเสน วจนํ น ชานาติ ฯ เสสํ สพฺพตฺถ อุตฺตานเมวาติ ฯ
โจทนากณฺฑกวณฺณนา นิฏฺฐิตา ฯ
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๓ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด