ข้อซักถามของภิกษุผู้วินิจฉัยอธิกรณ์

Codanākaṇḍakavaṇṇanā

{360-361} idāni evaṃ uppannāya codanāya vinayadharena kattabbakiccaṃ dassetuṃ anuvijjakenātiādimāraddhaṃ. Tattha diṭṭhaṃ diṭṭhenāti gāthāya ayamattho. Ekeneko mātugāmena saddhiṃ ekaṭṭhānato nikkhamanto vā pavisanto vā diṭṭho. So taṃ pārājikena codeti itaro tassa dassanaṃ anujānāti taṃ pana dassanaṃ paṭicca pārājikaṃ na upeti na paṭijānāti. Evamettha yantena diṭṭhaṃ tantassa diṭṭho mayāti iminā diṭṭhavacanena sameti. Yasmā pana itaro taṃ dassanaṃ paṭicca dosaṃ na paṭijānāti tasmā asuddhaparisaṅkito hoti amūlakaparisaṅkitoti attho. Tassa puggalassa suddho ahanti paṭiññāya tena saddhiṃ uposatho kātabbo. Sesagāthādvaye eseva nayo. Sesaṃ sabbattha uttānamevāti.

Anuvijjakakicca vaṇṇanā niṭṭhitā.

{362-363} Codanāya ko ādītiādipucchānaṃ vissajjane. Sacce ca akuppe cāti sacce ca patiṭṭhātabbaṃ akuppe ca. Yaṃ kataṃ vā na kataṃ vā tadeva vattabbaṃ. Na ca codake vā anuvijjake vā saṅghe vā kopo uppādetabbo. Otiṇṇānotiṇṇaṃ jānitabbanti otiṇṇañca anotiṇṇañca vacanaṃ jānitabbaṃ. Tatrāyaṃ jānanā vidhi Ettakā codakassa pubbakathā ettakā pacchimakathā ettakā cuditakassa pubbakathā ettakā pacchimakathāti jānitabbā. Codakassa pamāṇaṃ gaṇhitabbaṃ cuditakassa pamāṇaṃ gaṇhitabbaṃ anuvijjakassa pamāṇaṃ gaṇhitabbaṃ. Anuvijjako appamattakaṃpi hāpento āvuso samannāharitvā ujukaṃ katvā āharāti vattabbo. Saṅghena evaṃ paṭipajjitabbaṃ. Yena dhammena yena vinayena yena satthusāsanena taṃ adhikaraṇaṃ vūpasammatīti ettha dhammoti bhūtavatthu. Vinayoti codanā ceva sāraṇā ca. Satthusāsananti ñattisampadā ceva anusāvanasampadā ca. Etena hi dhammena ca vinayena ca satthusāsanena ca adhikaraṇaṃ vūpasammati tasmā anuvijjakena bhūtena vatthunā codetvā āpattiṃ sāretvā ñattisampadāya ca anussāvanasampadāya ca taṃ adhikaraṇaṃ vūpasametabbaṃ. Anuvijjakena evaṃ paṭipajjitabbaṃ. Sesamettha uttānameva.

{364} Uposatho kimatthāyātiādipucchāvissajjanaṃpi uttānamevāti. Avasānagāthāsu there ca paribhāsatīti avamaññaṃ karonto kiṃ ime jānantīti paribhāsati. Khato upahatindriyoti tāya chandādigāmitāya tena ca paribhāsanena attanā ca attano khatattā khato saddhādīnañca indriyānaṃ upahatattā upahatindriyo. Nirayaṃ gacchati dummedho na ca sikkhāya gāravoti so khato upahatindriyo paññāya abhāvato dummedho tīsu sikkhāsu asikkhanato na ca sikkhāya gāravo kāyassa bhedā nirayaṃ upagacchati. Tasmā na cāmisaṃpi nissāya .pe. Yathā dhammo tathā kareti. Tassattho. Na ca āmisaṃ nissāya kare cuditakacodakesu hi aññatarena dinnaṃ cīvarādiāmisaṃ gaṇhanto āmisaṃ nissāya karoti evaṃ na kareyya. Na ca nissāya puggalanti ayamme upajjhāyo vā ācariyo vātiādinā nayena chandādīhi gacchanto puggalaṃ nissāya karoti evaṃ na kareyya. Athakho ubhopete vivajjetvā yathā dhammo ṭhito tatheva kareyyāti.

Upakaṇṇakaṃ jappetīti evaṃ kathehi mā evaṃ kathayitthāti kaṇṇamūle manteti. Jimhaṃ pekkhatīti dosameva gavesati. Vītiharatīti vinicchayaṃ hāpeti. Kummaggaṃ paṭisevatīti āpattiṃ dīpeti. Akālena ca codetīti anokāse anajjhiṭṭho ca codeti. Pubbāparaṃ na jānātīti purimakathaṃ ca pacchimakathaṃ ca na jānāti. Anusandhivacanakathaṃ na jānātīti kathānusandhivinicchayānusandhivasena vacanaṃ na jānāti. Sesaṃ sabbattha uttānamevāti.

Codanākaṇḍakavaṇṇanā niṭṭhitā.