เมณฑกปัญหาชาดก
ว่าด้วยเมณฑกปัญหา
เล่มที่ ๒๗ · ข้อ ๑๖๘๖ · บรรทัด ๖๖๓๘ · ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑
อรรถกถาชาดก
เรื่องเล่า
เมณฺฑกปญฺหา อุมฺมงฺคชาตเก อาวีภวสฺสตีติ เมณฑกปัญหาจักมีอย่างแจ่มแจ้งในอุมมังคชาดก.๑
จบอรรถกถาเมณฑกปัญหาชาดกดูพระสูตรและอรรถกถาแปล ขุททกนิกาย ชาดก เล่มที่ ๔ ภาคที่ ๒ หน้า ๔๒๖
ที่มา: อรรถกถาชาดก ฉบับมหามกุฏราชวิทยาลัย ผ่าน E-Tipitaka เล่ม ๖๐ หน้า ๑๘๕ · เนื้อความเป็นของเจ้าของต้นฉบับ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที
ทวาทสนิบาตชาดก ๑๒ ข้อ
คาถา
ตัวบทพระไตรปิฎกของชาดกเรื่องนี้ คือคาถา ๑๒ ข้อข้างล่าง เรื่องเล่าข้างบนคืออรรถกถาที่อธิบายคาถาเหล่านี้
บาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ
Yesaṃ na kadāci bhūtapubbaṃ sakhi 1- sattapadampi imasmiṃ loke jātā amittā dve sahāyā paṭisanthāya caranti kissa hetu.
Yadi me ajja pātarāsakāle pañhaṃ na sakkuṇātha 2- vattumetaṃ raṭṭhā pabbājayissāmi vo sabbe na hi mamattho duppaññajātikehi.
Mahājanasamāgamamhi ghore janakolāhalasaṅgamamhi jāte vikkhittamanā anekacittā pañhaṃ na sakkuṇoma vattumetaṃ.
Ekaggacittāva ekamekā rahasi gatā atthāni cintayitvā 3- paviveke sammasitvāna dhīrā atha vakkhanti janinda etamatthaṃ.
Uggaputtarājaputtiyānaṃ urabbhamaṃsaṃ piyaṃ manāpaṃ na te sunakhassa adenti maṃsaṃ @Footnote: 1 Ma. sakhyaṃ. Sī. Yu. sakkhiṃ . 2 Ma. sakkuṇeyyātha . 3 Ma. atthaṃ nicintayitvā. Atha meṇḍassa suṇena sakhyamassa.
Cammaṃ vihananti eḷakassa assapiṭṭhattharaṇaṃ sukhassa 1- hetu na ca te sunakhassa attharanti atha meṇḍassa suṇena sakhyamassa.
Āvellitasiṅgiko hi meṇḍo na ca sunakhassa visāṇakāni atthi tiṇabhakkho maṃsabhojano ca atha meṇḍassa suṇena sakhyamassa.
Tiṇamāsi palāsamāsi meṇḍo na ca suṇo tiṇamāsi no palāsaṃ gaṇheyya sunakho sasaṃ biḷāraṃ atha meṇḍassa suṇena sakhyamassa.
Aṭṭhaḍḍhapādo catuppadassa meṇḍo aṭṭhanakho adissamāno chādiyaṃ āharati ayaṃ imassa maṃsaṃ āharati ayaṃ amussa.
Pāsādavaragato videhaseṭṭho vītihāraṃ aññoññabhojanānaṃ 2- addasa 3- kira sakkhitaṃ janindo @Footnote: 1 Ma. assapiṭṭhattharassukhassa . 2 Ma. aññamaññabhojanaṃ . 3 Ma. adakkhi. Bubhukkassa puṇṇamukhassa cetaṃ.
Lābhā vata me anapparūpā yassa me īdisā 1- paṇḍitā kulamhi pañhassa gambhīragataṃ nipuṇamatthaṃ paṭivijjhanti subhāsitena dhīrā.
Assatarīrathañca ekamekaṃ phītaṃ gāmavarañca ekamekaṃ sabbesaṃ vo dammi paṇḍitānaṃ paramappatītamano subhāsitenāti. Meṇḍakapañhājātakaṃ aṭṭhamaṃ.
ที่มา: พระไตรปิฎกบาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ เล่มที่ ๒๗ ข้อ ๑๖๘๖
ดูหัวข้อนี้ในพระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๗