๑๐. พันธนสูตร

๑๐. พนฺธนสุตฺตวณฺณนา

ทสเม อิธ ภนฺเต รญฺญาติ อิทํ เต ภิกฺขู เตสุ มนุสฺเสสุ อานนฺทตฺเถรสฺส สุกตการณํ ๖- อาโรเจสุํ. ๗- รญฺโญ กิร สกฺเกน กุสราชสฺส ทินฺโน อฏฺฐ วงฺโก ๘- มณิ ปเวณิยา อาคโต. ราชา อลงฺกรณกาเล ตํ มณึ อาหรถาติ อาห. มนุสฺสา "ฐปิตฏฺฐาเน น ปสฺสามา"ติ อาโรเจสุํ. ราชา อนฺโตฆรจาริโน "มณึ ปริเยสิตฺวา เทถา"ติ พนฺธาเปสิ. อานนฺทตฺเถโร เต ทิสฺวา สาณิยา ปริกฺขิปาเปตฺวา ปฏิสามกานํ ๙- เอกํ อุปายํ อาจิกฺขิ. เต รญฺโญ อาโรเจสุํ. ราชา "ปณฺฑิโต เถโร, เถรสฺส วจนํ กโรถา"ติ. ปฏิสามกมนุสฺสา ราชงฺคเณ อุทกจาฏึ ฐเปตฺวา สาณิยา ปริกฺขิปาเปตฺวา เต มนุสฺเส อาหํสุ "สาฏกํ

@เชิงอรรถ: ๑-๑ ฉ.ม., อิ.ยุคจฺฉิคฺคเล ปเวสนทณฺฑกสงฺขาตนฺติ อิเม ปาฐา น ทิสฺสนฺติ

@๒ ฉ.ม., อิ. เวทึ ๓ ฉ.ม. สตฺรยาคสฺเสตํ ๔ ฉ.ม. สตฺตรสกทกฺขิณสฺส

@๕ ฉ.ม. อคฺคฬาติ, อิ. อคฺคโล ๖ สี., อิ สุการณํ

@๗ ฉ.ม., อิ. อาโรเจนฺตา อาโรเจสุํ ๘ ฏีกา. อฏฺฐวงฺโกติ อฏฺฐํโส

@๙ ฉ.ม., อิ. ทิสฺวา มณิปฏิสามกานํ ปารุปิตฺวา เอตฺถ คนฺตฺวา หตฺถํ โอตาเรถา"ติ. มณิโจโร จินฺเตสิ "ราชภณฺฑํ วิสฺสชฺเชตุํ วา วฬญฺเชตุํ วา น สกฺกา"ติ. โส เคหํ คนฺตฺวา มณึ อุปกจฺฉเก ฐเปตฺวา สาฏกํ ปารุปิตฺวา อาคมฺม อุทกจาฏิยํ ปกฺขิปิตฺวา ปกฺกามิ. มหาชเน ปฏิกฺกนฺเต ราชมนุสฺสา จาฏิยํ หตฺถํ โอตาเรตฺวา มณึ ทิสฺวา อาหริตฺวา รญฺโญ อทํสุ. "อานนฺทตฺเถเรน กิร ทสฺสิตนเยน มณิ ทิฏฺโฐ"ติ มหาชโน โกลาหลํ อกาสิ. เต ภิกฺขู ตํ สุกตการณํ ๑- ตถาคตสฺส อาโรเจนฺตา อิมํ ปวตฺตึ อาโรเจสุํ. สตฺถา "อนจฺฉริยํ ภิกฺขเว, ยํ อานนฺโท มนุสฺสานํ หตฺถารุฬฺหมณึ อาหราเปยฺย, ยตฺถ ปุพฺเพ ปณฺฑิตา อตฺตโน ญาเณ ฐตฺวา อเหตุกปฏิสนฺธิยํ นิพฺพตฺตานํ ติรจฺฉานคตานมฺปิ หตฺถารุฬฺหํ ภณฺฑํ อาหราเปตฺวา รญฺโญ อทํสู"ติ วตฺวา:-

"อุกฺกฏฺเฐ สูรมิจฺฉนฺติ มนฺตีสุ ๒- อกุตูหลํ

ปิยญฺจ อนฺนปานมฺหิ อตฺเถ ชาเต จ ปณฺฑิตนฺ"ติ ๓- มหาสารชาตกํ กเถสิ.

น ตํ ทฬฺหนฺติ ตํ พนฺธนํ ถิรนฺติ น กเถนฺติ. ยทายสนฺติ ยํ อยสา กตํ. สารตฺตรตฺตาติ สุฏฺฐุ รตฺตรตฺตา, สารตฺเตน วา รตฺตา, ๔- สารํ อิทนฺติ มญฺญนาย ๕- รตฺตาติ อตฺโถ. อเปกฺขาติ อาลโย นิกนฺติ. อาหูติ กเถนฺติ. โอหารินนฺติ ๖- จตูสุ อปาเยสุ อากฑฺฒนกํ. สิถิลนฺติ น อายสาทิพนฺธนํ วิย อิริยาปถํ นิวาเรตฺวา ฐิตํ. เตน หิ พนฺธเนน พทฺธา ปรเทสมฺปิ ปรสมุทฺทมฺปิ ๗- คจฺฉนฺติเยว. ทุปฺปมุญฺจนฺติ อญฺญตฺร โลกุตฺตรญาเณน มุญฺจิตุํ อสกฺกุเณยฺยนฺติ. ทสมํ. ปฐโม วคฺโค.

@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม., อิ. การณํ ๒ ก. มนฺเตสุ ๓ ขุ. ชา. เอกก. ๒๗/๙๒/๓๐ มหาสารชาตก

@๔ ฉ.ม. รตฺตา สารตฺตรตฺตา ๕ สี.,อิ. มญฺญมานา ๖ ก. โอหารินฺติ

@๗ ฉ.ม. อยํ ปาโฐ น ทิสฺสติ