๘. กัฏฐหารสูตร
เล่มที่ ๑๕ · ข้อ ๗๐๙ · บรรทัด ๕๘๓๓
คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรไทย ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
๘. กฏฺฐหารสุตฺตวณฺณนา
อฏฺฐเม อนฺเตวาสิกาติ เวยฺยาวจฺจํ กตฺวา สิปฺปํ อุคฺคณฺหิกา ๒- ธมฺมนฺเตวาสิกา. นิสินฺนนฺติ ฉพฺพณฺณรสฺมิโย วิสฺสชฺเชตฺวา นิสินฺนํ.
คมฺภีรรูเปติ คมฺภีรสภาเว. พหุเภรเวติ ตตฺรฏฺฐกสวิญฺญาณกาวิญฺญาณกเภรเวหิ พหุเภรเว. วิคาหิยาติ อนุปวิสิตฺวา. อนิญฺชมาเนนาติอาทีนิ กายวิเสสนานิ, เอวรูเปน กาเยนาติ อตฺโถ. สุจารุรูปํ วตาติ อติสุนฺทรํ วต ฌานํ ฌายสีติ วทติ.
วนวสฺสิโต มุนีติ วนํ อวสฺสิโต พุทฺธมุนิ. อิทนฺติ อิทํ ตุมฺหากํ เอวํ วเน นิสินฺนการณํ มยฺหํ อจฺเฉรรูปํ ปฏิภาติ. ปีติมโนติ ตุฏฺฐจิตฺโต. วเน วเสติ วนมฺหิ วสิ.
มญฺญามหนฺติ มญฺญามิ อหํ. โลกาธิปติสหพฺยตนฺติ โลกาธิปติสฺส มหาพฺรหฺมุโน สหภาวํ. อากงฺขมาโนติ อิจฺฉมาโน. ติทิวํ อนุตฺตรนฺติ อิทํ พฺรหฺมโลกเมว สนฺธายาห. กสฺมา ภวํ วิชนมรญฺญมสฺสิโตติ อหํ ตาว พฺรหฺมโลกํ อากงฺขมาโนติ มญฺญามิ. ยทิ เอวํ น โหติ, อถ เม อาจิกฺข, กสฺมา ภวนฺติ ปุจฺฉติ. พฺรหฺมปตฺติยาติ เสฏฺฐปฺปตฺติยา. อิธ อิทํ ตโป กสฺมา กโรสีติ อปเรนปิ อากาเรน ปุจฺฉติ.
กงฺขาติ ตณฺหา. อภินนฺทนาติ อภินนฺทนวเสน ตณฺหาปิ ๓- วุตฺตา. อเนกธาตูสูติ อเนกสภาเวสุ อารมฺมเณสุ. ปุถูติ นานปฺปการา ตณฺหา เสสกิเลสา วา. สทา สิตาติ นิจฺจกาลํ วเส ๔- อวสฺสิตา. อญฺญาณมูลปฺปภวาติ อวิชฺชามูลา หุตฺวา ชาตา. ปชปฺปิตาติ ตณฺหา จ ๕- "อิทมฺปิ มยฺหํ, อิทมฺปิ มยฺหนฺ"ติ ปชปฺปาปนวเสน ปชปฺปิตา นามาติ วุตฺตา. สพฺพา มยา พฺยนฺตีกตาติ สพฺพา
@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม., อิ....เสนาสเนสุ เจว ๒ ฉ.ม., อิ. สิปฺปุคฺคณฺหนกา ๓ ฉ.ม. ตณฺหาว
@๔ ฉ.ม. อยํ ปาโฐ น ทิสฺสติ ๕ ฉ.ม. ตณฺหาว ตณฺหา มยา อคฺคมคฺเคน วิคตนฺตา นิรนฺตา กตา. สมูลิกาติ สทฺธึ อญาณมูเลน.
อนูปโยติ อนูปคมโน. สพฺเพสุ ธมฺเมสุ วิสุทฺธทสฺสโนติ อิมินา สพฺพญฺญุตญาณํ ทีเปติ. สมฺโพธิมนุตฺตรนฺติ อรหตฺตํ สนฺธายาห. สิวนฺติ เสฏฺฐํ. ฌายามีติ ทฺวีหิ ฌาเนหิ ฌายามิ. วิสารโทติ วิคตสารชฺโช. อฏฺฐมํ.
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๑๑ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด