๔. นสันติสูตร

๔. นสนฺติสุตฺตวณฺณนา

จตุตฺเถ กมนียานีติ รูปาทีนิ อิฏฺฐารมฺมณานิ. อปุนาคมนํ อนาคนฺตฺวา ๘- ปุริโส มจฺจุเธยฺยาติ เตภูมิกวฏฺฏสงฺขาตา มจฺจุเธยฺยา อปุนาคมนสงฺขาตํ นิพฺพานํ อนาคนฺตา. นิพฺพานํ หิ ปตฺวา ๙- ปุนาคจฺฉนฺติ, ตสฺมา ตํ อปุนาคมนนฺติ วุจฺจติ. ตํ กาเมสุ พทฺโธ จ ปมตฺโต จ อนาคนฺตา นาม โหติ, โสตํ ปาปุณิตุํ น สกฺโกติ, ตสฺมา เอวมาห. ฉนฺทชนฺติ ตณฺหาฉนฺทโต

@เชิงอรรถ: ๑ ม. เวตฺตรณีติ เอวมุปริปิ ๒ ม. เวตฺตรณีปิ ๓ ฉ.ม., อิ. ปญฺจนวุติ.

@๔ ฉ.ม., อิ. พีชานิ ๕ ฉ.ม. อวิปนฺนพีชสทิสา ๖ ฉ.ม. ปุพฺพตเร จ

@๗ ฉ.ม., อิ. ปุพฺเพ จ...ทิกาเล ปุพฺพตเร จ ๘ ฉ.ม. สตฺตา

@๙ ฉ.ม. อนาคนฺตา, อิ. อปุนาคนฺตา ชาตํ. อฆนฺติ ปญฺจกฺขนฺธทุกฺขํ. ทุติยปทํ ตสฺเสว เววจนํ. ฉนฺทวินยา อฆวินโยติ ตณฺหาวินเยน ปญฺจกฺขนฺธวินโย. อฆวินยา ทุกฺขวินโยติ ปญฺจกฺขนฺธวินเยน วฏฺฏทุกฺขํ วินีตเมว โหติ. จิตฺรานีติ อารมฺมณจิตฺตานิ. สงฺกปฺปราโคติ สงฺกปฺปิตราโค. เอวเมตฺถ วตฺถุกามํ ปฏิกฺขิปิตฺวา กิเลสกาโม กาโมติ วุตฺโต. อยํ ปนตฺโถ ปสุรสุตฺเตน ๑- วิภาเวตพฺโพ. ปสุรปริพฺพาชโก หิ เถเรน "สงฺกปฺปราโค ปุริสสฺส กาโม"ติ วุตฺเต:-

"น เต กามา ยานิ จิตฺรานิ โลเก

สงฺกปฺปราคํ จ วเทสิ กามํ

สงฺกปฺปยํ อกุสลวิตกฺเก

ภิกฺขูปิ เต เหหินฺติ กามโภคี"ติ อาห.

อถ นํ เถโร อโวจ:-

"เต เจ กามา ยานิ จิตฺรานิ โลเก

สงฺกปฺปราคํ น วเทสิ กามํ

ปสฺสนฺโต รูปานิ มโนรมานิ

สตฺถาปิ เต เหหิติ กามโภคี.

สุณนฺโต สทฺทานิ ฆายนฺโต คนฺธานิ

สายนฺโต รสานิ ผุสนฺโต ผสฺสานิ มโนรมฺมานิ

สตฺถาปิ เต เหหิติ กามโภคี"ติ.

อเถตฺถ ธีราติ อถ เอเตสุ อารมฺมเณสุ ปณฺฑิตา ฉนฺทราคํ วินยนฺติ. สํโยชนํ สพฺพนฺติ ทสวิธมฺปิ สํโยชนํ. อกิญฺจนนฺติ ราคกิญฺจนาทิวิรหิตํ. นานุปตนฺติ ทุกฺขาติ วฏฺฏทุกฺขา ปน ตสฺส อุปริ น ปตนฺติ. อิจฺจายสฺมา โมฆราชาติ "ปหาสิ สงฺขนฺ"ติ คาถํ สุตฺวา ตาสํ ปิ ๓- ปริสติ อนุสนฺธิกุสโล โมฆราชา นาม เถโร "อิมิสฺสา คาถาย อตฺโถ น ยถานุสนฺธิคโต"ติ จินฺเตตฺวา ยถานุสนฺธึ ฆเฏนฺโต เอวมาห. ตตฺถ อิธ วา หุรํ วาติ อิธ โลเก วา ปรโลเก วา. นรุตฺตมํ อตฺถจรํ นรานนฺติ กิญฺจาปิ สพฺพขีณาสวา นรุตฺตมา

@เชิงอรรถ: ๑ ขุ. สุตฺต ๒๕/๘๓๑ อาทิ/๔๙๖ อฏฺฐกวคฺค

@๒ เหหิตีติ เหสฺสติ ภเวยฺยาติ อตฺโถติ ฏีกา ๓ ฉ.ม. ตสฺสํ, สี. ตายํ, ม. ตาสํ เจว อตฺถจรา จ นรานํ, เถโร ปน ทสพลํ สนฺธาเยวมาห. เย ตํ นมสฺสนฺติ ปสํสิยา เตติ ยทิ ตถา วิมุตฺตํ เทวมนุสฺสา นมสฺสนฺติ, อถ เย ตํ ภควนฺตํ กาเยน วา วาจาย วา อนุปฏิปตฺติยา วา นมสฺสนฺติ, เต กึ ปสํสิยา, อุทาหุ อปสํสิยาติ. ภิกฺขูติ โมฆราชตฺเถรํ อาลปติ. อญฺญาย ธมฺมนฺติ จตุสจฺจธมฺมํ ชานิตฺวา. สงคาตีตา ๑- เตปิ ภวนฺตีติ เย ตํ กาเยน วาจาย วา อนุปฏิปตฺติยา วา นมสฺสนฺติ, เต จตุสจฺจธมฺมํ อญฺญาย วิจิกิจฺฉํ ปหาย สงฺคาตีตาปิ ๑- โหนฺติ, ปสํสิยาปิ โหนฺตีติ. จตุตฺถํ.