๔. นสันติสูตร

๔. นสันติสูตร

ว่าด้วยความไม่มี

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของ อนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตกรุงสาวัตถี ครั้นเมื่อราตรีผ่านไป พวกเทวดาสตุลลปกายิกา จำนวนมากมีวรรณะงดงามยิ่งนัก เปล่งรัศมีให้สว่างทั่วพระเชตวัน เข้าไปเฝ้าพระผู้มี พระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้วยืนอยู่ ณ ที่สมควร

เทวดาองค์หนึ่งยืนอยู่ ณ ที่สมควร ได้กล่าวคาถานี้ในสำนักของพระผู้มีพระภาคว่า

ในหมู่มนุษย์ กามที่น่าใคร่ซึ่งคนเกาะเกี่ยวมัวเมาอยู่

จนไม่บรรลุนิพพานอันเป็นเหตุไม่หวนกลับมาสู่แดนมัจจุอีก

กามนั้นจะชื่อว่าเที่ยงแท้หามีไม่

ความลำบากเกิดจากฉันทะ ทุกข์เกิดจากฉันทะ

เพราะกำจัดฉันทะได้ จึงกำจัดความลำบากได้

เพราะกำจัดความลำบากได้ จึงกำจัดทุกข์ได้

อารมณ์อันงามทั้งหลายในโลก ยังไม่จัดเป็นกาม

ความกำหนัดที่เกิดจากความดำริเป็นกามของบุรุษ

อารมณ์อันงามทั้งหลายมีอยู่ในโลกอย่างนั้นเอง

ฉะนั้น บุคคลผู้มีปัญญาทั้งหลายจึงกำจัดฉันทะในอารมณ์เหล่านั้น

บุคคลควรละความโกรธ สละมานะ

ก้าวล่วงสังโยชน์ ๑- ได้หมดทุกอย่าง

@เชิงอรรถ :

@๑ สังโยชน์ หมายถึงกิเลสที่ผูกมัดใจสัตว์ไว้กับทุกข์มี ๑๐ อย่าง คือ (๑) สักกายทิฏฐิ ความเห็นว่าเป็น

@ตัวของตน (๒) วิจิกิจฉา ความลังเลสงสัย (๓) สีลัพพตปรามาส ความถือมั่นศีลพรต (๔) กามราคะ

@ความติดใจในกาม (๕) ปฏิฆะ ความกระทบกระทั่งในใจ หรือ พยาบาท ความคิดปองร้าย (๖) รูปราคะ

@ความติดใจในรูปธรรม (๗) อรูปราคะ ความติดใจในอรูปธรรม (๘) มานะ ความถือตัว (๙) อุทธัจจะ

@ความฟุ้งซ่าน (๑๐) อวิชชา ความไม่รู้จริง (สํ.ส.อ. ๑/๓๔/๖๒, สํ.สฬา.อ. ๓/๕๓-๖๒/๑๔,

@องฺ.ทสก. (แปล) ๒๔/๑๓/๒๑, อภิ.วิ. (แปล) ๓๕/๙๔๐/๕๙๒)

ความทุกข์ย่อมไม่รุมเร้าคนนั้น ผู้ไม่ติดอยู่ในนามรูป

ผู้ไม่มีกิเลสเครื่องกังวล ๑-

ภิกษุละบัญญัติแล้ว ไม่เข้าถึงวิมาน

ตัดตัณหาในนามรูปนี้ได้แล้ว

เทวดาและมนุษย์ในโลกนี้ก็ดี ในโลกอื่นก็ดี

ในสวรรค์ก็ดี ในสถานที่อันเป็นที่อาศัยแห่งสัตว์ทั้งปวงก็ดี

พากันเที่ยวค้นหาก็ไม่พบภิกษุนั้น

ผู้ตัดเครื่องผูกขาดแล้ว ไม่มีความทุกข์ ไม่มีตัณหา

(ท่านพระโมฆราชทูลถามว่า)

หากเทวดาและมนุษย์เหล่าใดในโลกนี้หรือในโลกอื่น

ไม่ได้เห็นภิกษุนั้นผู้อุดมกว่านรชน

ผู้บำเพ็ญประโยชน์เพื่อนรชน ผู้หลุดพ้นอย่างนั้น

นอบน้อมภิกษุนั้นอยู่

เทวดาและมนุษย์เหล่านั้นบัณฑิตควรสรรเสริญหรือ

(พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า ภิกษุโมฆราช)

เทวดาและมนุษย์แม้เหล่านั้นบัณฑิตควรสรรเสริญ

เทวดาและมนุษย์เหล่าใดนอบน้อมภิกษุผู้หลุดพ้นอย่างนั้น

เทวดาและมนุษย์แม้เหล่านั้นรู้ธรรมแล้ว ละวิจิกิจฉาได้

เป็นผู้ข้ามพ้นธรรมเป็นเครื่องข้องได้

นสันติสูตรที่ ๔ จบ

@เชิงอรรถ :

@๑ ดู ขุ.ธ. ๒๕/๒๒๑/๕๖