ปาณาติปาตสูตร

อามกธัญญเปยยาลวรรควรรณนา

พึงทราบอธิบายในอามกธัญญเปยยาล ทุติยวรรคที่ ๘.

คำว่า จากการพรากพืชคามและภูตคาม ความว่า เป็นผู้เว้นแล้วจากการพืชคาม ๕ อย่าง คือ พืชเกิดจากราก พืชเกิดจากลำต้น พืชเกิดจากข้อ พืชเกิดจากยอด พืชเกิดจากเมล็ดและภูตคามอย่างใดอย่างหนึ่งมีหญ้าสีเขียวและต้นไม้เป็นต้น จากการวิกัปโดยภาวะมีการตัดและต้มเป็นต้น.

คำว่า ผู้งดเว้นจากการบริโภคอาหารในเวลาวิกาล คือ จากการบริโภคเกินเวลา. อธิบายว่า จากการบริโภคได้ชั่วคราว ตั้งแต่เลยเวลาเที่ยงไป.

พึงทราบอธิบายในดอกไม้เป็นต้น.

คำว่า ดอกไม้ ได้แก่ ดอกไม้อย่างใดอย่างหนึ่ง.

คำว่า ของหอม ได้แก่ คันธชาติอย่างใดอย่างหนึ่ง.

คำว่า เครื่องประเทืองผิว ได้แก่ เครื่องย้อมผิวเป็นต้น.

ในคำเหล่านั้น ชื่อว่าทัดทรงอยู่ เพราะอรรถว่าประดับอยู่. ผู้ยังฐานะที่พร่องให้เต็มอยู่ ชื่อว่าประดับอยู่. ผู้ยินดีด้วยอำนาจของหอมและเครื่องย้อมผิว ชื่อว่าตบแต่งอยู่.

อธิบายว่า เหตุท่านเรียกว่าฐานะ เพราะฉะนั้น มหาชนทำการทัดทรงดอกไม้เป็นต้นเหล่านั้นด้วยเจตนาแห่งความเป็นผู้ทุศีลใด เว้นจากเจตนานั้น. -----------------------------------------------------