๒. ติสสเมตเตยยปัญหา

2. Tissametteyyasuttavaṇṇanā

Kodha santussitoti tissametteyyasuttaṃ. Kā uppatti? sabbasuttānaṃ pucchāvasikā eva uppatti, te hi brāhmaṇā "katāvakāsā pucchavho"ti bhagavatā pavāritattā attano attano saṃsayaṃ pucchiṃsu, puṭṭho puṭṭho ca tesaṃ bhagavā byākāsi. Evaṃ pucchāvasikāneva etāni suttānīti veditabbāni.

Niṭṭhite pana ajitapañhe "kathaṃ lokaṃ avekkhantaṃ, maccurājā na passatī"ti 1- evaṃ mogharājā pucchituṃ ārabhi, taṃ "na tāvassa indriyāni paripākaṃ gatānī"ti ñatvā bhagavā "tiṭṭha tvaṃ mogharāja, añño pucchatū"ti paṭikkhipi. Tato tissametteyyo attano saṃsayaṃ pucchanto "kodhā"ti gāthamāha. Tattha kodha santussitoti ko idha tuṭṭho. Iñjitāti taṇhādiṭṭhivipphanditāni. Ubhantamabhiññāyāti ubho ante abhijānitvā. Mantā na limpatīti 2- paññāya na limpati.

[1048-9] Tassetamatthaṃ byākaronto bhagavā "kāmesū"ti gāthādvayamāha. Tattha kāmesu brahmacariyavāti kāmanimittaṃ brahmacariyavā, kāmesu ādīnavaṃ disvā maggabrahmacariyena samannāgatoti vuttaṃ hoti. Ettāvatā santusitaṃ dasseti, "vītataṇho"tiādīhi aniñjitaṃ. Tattha saṅkhāya nibbutoti aniccādivasena dhamme vīmaṃsitvā rāgādinibbānena nibbuto. Sesaṃ tattha tattha vuttanayattā pākaṭameva.

Evaṃ bhagavā imampi suttaṃ arahattanikūṭeneva desesi, desanāpariyosāne ayampi brāhmaṇo arahatte patiṭṭhāsi saddhiṃ antevāsisahassena, aññesañca anekasahassānaṃ dhammacakkhuṃ udapādi. Sesaṃ pubbasadisamevāti.

Paramatthajotikāya khuddakaṭṭhakathāya

suttanipātaṭṭhakathāya

tissametteyyasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.

@Footnote: 1 khu.su. 25/1126/549, khu.cūḷa. 30/504/245 (syā) 2 cha.Ma. lippatīti