๑๕. หาริตเถรคาถา

๓๒๑. ๑๕. หาริตตฺเถรคาถาวณฺณนา

โย ปุพฺเพ กรณียานีติ อายสฺมโต หาริตตฺเถรสฺส คาถา. กา อุปฺปตฺติ?

อยมฺปิ ปทุมุตฺตรสฺส ภควโต กาเล กุลเคเห นิพฺพตฺติตฺวา วิญฺญุตํ ปตฺโต สตฺถริ ปรินิพฺพุเต ตสฺส จิตกปูชาย กยิรมานาย คนฺเธน ปูชํ อกาสิ. โส เตน ปุญฺญกมฺเมน เทวมนุสฺเสสุ สํสรนฺโต อิมสฺมึ พุทฺธุปฺปาเท สาวตฺถิยํ พฺราหฺมณกุเล นิพฺพตฺติตฺวา หาริโตติ ลทฺธนาโม วยปฺปตฺโต ชาติมานํ นิสฺสาย อญฺเญ วสลวาเทน สมุทาจรติ. โส ภิกฺขูนํ สนฺติกํ คนฺตฺวา ธมฺมํ สุตฺวา ปฏิลทฺธสทฺโธ ปพฺพชิโตปิ จิรปริจิตตฺตา วสลสมุทาจารํ น วิสฺสชฺชิ. อเถกทิวสํ สตฺถุ สนฺติเก ธมฺมํ สุตฺวา สญฺชาตสํเวโค วิปสฺสนํ ปฏฺฐเปตฺวา อตฺตโน จิตฺตปฺปวตฺตึ อุปปริกฺขนฺโต มานุทฺธจฺจวิคฺคหิตจิตฺตํ ๑- ทิสฺวา ตํ ปหาย วิปสฺสนํ อุสฺสุกฺกาเปตฺวา อรหตฺตํ ปาปุณิ. เตน วุตฺตํ อปทาเน ๒- :-

"จิตาสุ กุรุมานาสุ ๓- นานาคนฺเธ สมาหเฏ

ปสนฺนจิตฺโต สุมโน คนฺธมุฏฺฐิมปูชยึ.

สตสหสฺเส อิโต ๔- กปฺเป จิตกํ ยมปูชยึ

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ จิตปูชายิทํ ผลํ.

กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ฯเปฯ กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺ"ติ.

อรหา ปน หุตฺวา วิมุตฺติสุขํ อนุภวนฺโต:-

"โย ปุพฺเพ กรณียานิ ปจฺฉา โส กาตุมิจฺฉติ

สุขา โส ธํสเต ฐานา ปจฺฉา จ มนุตปฺปติ.

@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. มานุทฺธจฺจวิคฺคหิตตํ ๒ ขุ.อป. ๓๓/๕๐/๗๕ คนฺธปูชกตฺเถราปทาน (สฺยา)

@๓ ปาลิ. จิตเกสุ กุรุมาเนสุ ๔ ฉ.ม. สตสหสฺสิโต

ยญฺหิ กยิรา ตญฺหิ วเท ยํ น กยิรา น ตํ วเท

อกโรนฺตํ ภาสมานํ ปริชานนฺติ ปณฺฑิตา.

สุสุขํ วต นิพฺพานํ สมฺมาสมฺพุทฺธเทสิตํ

อโสกํ วิรชํ เขมํ ยตฺถ ทุกฺขํ นิรชุฌตี"ติ ตีหิ คาถาหิ ภิกฺขูนํ โอวาททานมุเขน อญฺญํ พฺยากาสิ. ตาสํ อตฺโถ เหฏฺฐา วุตฺโตเยว.

หาริตตฺเถรคาถาวณฺณนา นิฏฺฐิตา.