๑๑. นหาตกมุนีเถรคาถา
เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๓๕๗ · บรรทัด ๖๖๔๓
คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
357. 11. Nhātakamunittheragāthāvaṇṇanā
vātarogābhinītotiādikā āyasmato nhātakamunittherassa 4- gāthā. Kā uppatti?
ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave puññāni upacinitvā imasmiṃ buddhuppāde rājagahe brāhmaṇakule nibbattitvā vayappatto vijjāṭṭhānādīsu nipphattiṃ gato nhātakalakkhaṇayogena nhātakoti paññāyittha. So
@Footnote: 1 Ma. karoti, i. iriyati 2 Sī.,i. sādhunā sādhu
@3 Sī.,i. ājaññakārinā damito 4 cha.Ma. nhātakamunissa Tāpasapabbajaṃ pabbajitvā rājagahassa tiyojanappamāṇe ṭhāne araññāyatane nīvārehi yāpento aggiṃ paricārayamāno vasati. Tassa satthā ghaṭe viya padīpaṃ 1- hadayabbhantare pajjalantaṃ arahattūpanissayaṃ disvā assamapadaṃ agamāsi. So bhagavantaṃ disvā haṭṭhatuṭṭho attano upakappananiyāmena āhāraṃ upanesi. Taṃ bhagavā paribhuñji. Evaṃ tayo divase datvā catutthadivase "bhagavā tumhe paramasukhumālā, kathaṃ iminā āhārena yāpethā"ti āha. Tassa satthā ariyasantosaguṇaṃ pakāsento dhammaṃ desesi. Tāpaso taṃ sutvā sotāpanno hutvā pabbajitvā arahattaṃ pāpuṇi. Bhagavā taṃ arahatte patiṭṭhapetvā gato. So pana tattheva viharanto aparabhāge vātābādhena upadduto ahosi. Satthā tattha gantvā paṭisanthāramukhena tassa vihāraṃ pucchanto:-
"vātarogābhinīto tvaṃ viharaṃ kānane vane
paviṭṭhagocare 2- lūkhe kathaṃ bhikkhu karissasī"ti gāthamāha. Atha thero:-
"pītisukhena vipulena pharitvāna samussayaṃ
lūkhampi abhisambhonto viharissāmi kānane.
Bhāvento satta bojjhaṅge indriyāni balāni ca
jhānasokhummasampanno 3- viharissaṃ anāsavo.
Vippamuttaṃ kilesehi suddhacittaṃ anāvilaṃ
abhiṇhaṃ paccavekkhanto viharissaṃ anāsavo.
Ajjhattañca bahiddhā ca ye me vijjiṃsu āsavā
sabbe asesā ucchinnā na ca uppajjare puna.
Pañcakkhandhā pariññātā tiṭṭhanti chinnamūlakā
dukkhakkhayo anuppatto natthi dāni punabbhavo"ti imāhi sesagāthāhi attano vihāraṃ satthu pavedesi.
@Footnote: 1 Ma. ghaṭe dīpasadisaṃ 2 cha.Ma.,i. paviddhagocare 3 pāli. jhānasukhumasampanno
Tattha jhānasokhummasampannoti jhānasukhumabhāvena samannāgato. Jhānasukhumaṃ nāma arūpajjhānaṃ, tasmā aṭṭhasamāpattilābhimhīti vuttaṃ hoti. Tena attano ubhatobhāga- vimuttitaṃ dasseti. Apare panāhu "sokhummanti aggamaggaphalesu adhipaññāsikkhā adhippetā, tato jhānaggahaṇena 1- attano ubhatobhāgavimuttitaṃ vibhāvetī"ti. Vippamuttaṃ kilesehīti paṭipassaddhivimuttiyā sabbakilesehi vimuttaṃ, tatoeva suddhacittaṃ, anāvilasaṅkappatāya anāvilaṃ, tīhipi padehi arahattaphalacittameva vadati. Sesaṃ heṭṭhā vuttanayameva. Imameva ca therassa aññābyākaraṇaṃ ahosīti.
Nhātakamunittheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๓ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด