ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๖
  6. /
  7. …
  8. /
  9. เถรคาถา
  10. /
  11. วีสตินิบาต
  12. /
  13. ๗. ภัททิยกาลิโคธาปุตตเถรคาถา

๗. ภัททิยกาลิโคธาปุตตเถรคาถา

เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๓๙๑ · บรรทัด ๗๗๒๒

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

ฉบับหลวงฉบับมหาจุฬาฯบาลีอักษรไทยPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาบาลีอักษรไทยAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

391. 7. Kāligodhāputtabhaddiyattheragāthāvaṇṇanā 1-

yātaṃ me hatthigīvāyātiādikā āyasmasato bhaddiyattherassa gāthā. Kā uppatti?

ayampi purimabuddhesu katādhikāro padumuttarassa bhagavato kāle mahābhogakule nibbattitvā viññutaṃ patto ekadivasaṃ satthu santike dhammaṃ suṇanto satthārā ekaṃ bhikkhuṃ uccākulikānaṃ aggaṭṭhāne ṭhapiyamānaṃ disvā sayampi taṃ ṭhānantaraṃ patthetvā sattāhaṃ buddhappamukhassa bhikkhusaṃghassa mahādānaṃ datvā paṇidhānaṃ akāsi. Satthāpissa anantarāyena samijjhanabhāvaṃ disvā byākāsi, sopi taṃ byākaraṇaṃ sutvā uccākulikasaṃvattanikaṃ kammaṃ pucchitvā dhammassavanassa kārāpanaṃ, dhammamaṇḍape āsanadānaṃ, bījanīdānaṃ 2-, dhammakathikānaṃ pūjāsakkārakaraṇaṃ, uposathāgāre paṭissaya- dānanti evamādiṃ yāvajīvaṃ bahupuññaṃ katvā tato cuto devamanussesu saṃsaranto kassapassa bhagavato aparabhāge amhākaṃ bhagavato uppattiyā puretaraṃ bārāṇasiyaṃ kuṭumbikaghare 3- nibbatto sambahule paccekabuddhe piṇḍāya caritvā ekasmiṃyeva ṭhāne samāgantvā bhattavissaggaṃ karonte disvā tattha pāsāṇaphalakāni attharitvā pādodakādiṃ upaṭṭhapento yāvajīvaṃ upaṭṭhahi.

@Footnote: 1 ka. bhaddiyakāligodhaputtatthera..... 2 Sī. bījanadānaṃ 3 cha.Ma. kuṭumbiyaghare

So ekaṃ buddhantaraṃ devamanussesu saṃsaritvā imasmiṃ buddhuppāde kapilavatthu- nagare sākiyarājakule nibbatti, bhaddiyotissa nāmaṃ ahosi. So vayappatto anuruddhādīhi pañcahi khattiyehi saddhiṃ satthari anupiyambavane viharante satthu santike pabbajitvā arahattaṃ pāpuṇi. Taṃ satthā aparabhāge jetavane ariyagaṇamajjhe nisinno uccākulikānaṃ bhikkhūnaṃ aggaṭṭhāne ṭhapesi. So phalasukhena nibbānasukhena ca vītināmento araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi "aho sukhaṃ, aho sukhan"ti abhikkhaṇaṃ udānaṃ udānesi. Taṃ sutvā bhikkhū satthu ārocesuṃ "āyasmā bhaddiyo kāligodhāya putto abhikkhaṇaṃ `aho sukhaṃ, aho sukhan'ti vadati, anabhirato maññe brahmacariyaṃ caratī"ti. Satthā taṃ pakkosāpetvā "saccaṃ kira tvaṃ bhaddiya abhikkhaṇaṃ `aho sukhaṃ, aho sukhan'ti vadasī"ti pucchi. So "saccaṃ bhagavā"ti paṭijānitvā "pubbe me bhante rajjaṃ kārentassa susaṃvihitārakkho ahosiṃ, tathāpi bhīto ubbiggo ussaṅkito vihāsiṃ. Idāni pana pabbajito abhīto anubbiggo anussaṅkito viharāmīti vatvā:-

[842]

"yātaṃ me hatthigīvāya sukhumā vatthā padhāritā

sālīnaṃ odano bhutto sucimaṃsūpasecano.

[843]

Sojja bhaddo sātatiko uñchāpattāgate rato

jhāyati anupādāno putto godhāya bhaddiyo.

[844]

Paṃsukūlī sātatiko uñchāpattāgate rato

jhāyati anupādāno putto godhāya bhaddiyo.

[845]

Piṇḍapātī sātatiko .pe.

[846]

Tecīvarī sātatiko .pe.

[847]

Sapadānacārī sātatiko .pe.

[848]

Ekāsanī sātatiko .pe.

[849]

Pattapiṇḍī sātatiko .pe.

[850]

Khalupacchābhattī sātatiko .pe.

[851]

Āraññiko sātatiko .pe.

[852]

Rukkhamūliko sātatiko .pe.

[853]

Abbhokāsī sātatiko .pe.

[854]

Sosāniko sātatiko .pe.

[855]

Yathāsanthatiko sātatiko .pe.

[856]

Nesajjiko sātatiko .pe.

[857]

Appiccho sātatiko .pe.

[858]

Santuṭṭho sātatiko .pe.

[859]

Pavivitto sātatiko .pe.

[860]

Asaṃsaṭṭho sātatiko .pe.

[861]

Āraddhavīriyo sātatiko uñchāpattāgate rato

jhāyati anupādāno putto godhāya bhaddiyo.

[862]

Hitvā satapalaṃ kaṃsaṃ sovaṇṇaṃ satarājikaṃ

aggahiṃ mattikāpattaṃ idaṃ dutiyābhisecanaṃ.

[863]

Ucce maṇḍalipākāre daḷhamaṭṭālakoṭṭhake

rakkhito khaggahatthehi uttasaṃ vihariṃ pure.

[864]

Sojja bhaddo anutrāsī pahīnabhayabheravo

jhāyati vanamogayha putto godhāya bhaddiyo.

[865]

Sīlakkhandhe patiṭṭhāya satiṃ paññañca bhāvayaṃ

pāpuṇiṃ anupubbena sabbasaṃyojanakkhayan"ti imāhi gāthāhi satthu purato sīhanādaṃ nadi.

Tattha yātaṃ me hatthigīvāyāti bhante pubbe mayā gacchantenāpi hatthigīvāya hatthikkhandhe nisīditvā yātaṃ caritaṃ. Vatthāni pariharantenāpi sukhumā sukhasamphassā kāsikavatthavisesā dhāritā. Odanaṃ bhuñjantenāpi tivassikānaṃ purāṇagandhasālīnaṃ Odano tittirakapiñjarādinā sucinā maṃsena upasittatāya sucimaṃsūpasecano bhutto, tathāpi taṃ sukhaṃ na mayhaṃ cittaparitosakaraṃ ahosi, yathā etarahi vivekasukhanti dassento āha "sojja bhaddo"tiādi. Ettha ca hatthiggahaṇeneva assarathayānāni, vatthaggahaṇena sabbarājālaṅkārā, odanaggahaṇena sabbabhojanavikati gahitāti veditabbaṃ. Sojjāti so ajja etarahi pabbajjāyaṃ ṭhito. Bhaddoti sīlādiguṇehi samannāgatattā bhaddo. Sātatikoti samaṇadhamme diṭṭhadhammasukhavihāre sātaccayutto. Uñchāpattāgate ratoti uñchācariyāya patte āgate pattapariyāpanne abhirato, teneva santuṭṭhoti adhippāyo. Jhāyatīti phalasamāpattijhānena jhāyati. Putto godhāyāti kāligodhāya nāma khattiyāya putto. Bhaddiyoti evaṃnāmo attānameva thero aññaṃ viya katvā vadati.

Gahapaticīvaraṃ paṭikkhipitvā paṃsukūlikaṅgasamādānena paṃsukūliko. Saṃghabhattaṃ paṭikkhipitvā piṇḍapātikaṅgasamādānena piṇḍapātiko. Atirekacīvaraṃ paṭikkhipitvā tecīvarikaṅgasamādānena tecīvariko. Loluppacāraṃ paṭikkhipitvā sapadānacārikaṅga- samādānena sapadānacārī. Nānāsanabhojanaṃ paṭikkhipitvā ekāsanikaṅgasamādānena ekāsaniko. Dutiyakabhājanaṃ paṭikkhipitvā pattapiṇḍikaṅgasamādānena pattapiṇḍiko. Atirittabhojanaṃ paṭikkhipitvā khalupacchābhattikaṅgasamādānena khalupacchābhattiko. Gāmantasenāsanaṃ paṭikkhipitvā āraññikaṅgasamādānena āraññiko. Channavāsaṃ paṭikkhipitvā rukkhamūlikaṅgasamādānena rukkhamūliko. Channarukkhamūlāni paṭikkhipitvā abbhokāsikaṅgasamādānena abbhokāsiko. Nasusānaṃ paṭikkhipitvā sosānikaṅgasamādānena sosāniko. Senāsanaloluppaṃ paṭikkhipitvā yathāsanthatikaṅgasamādānena yathāsanthatiko. Sayanaṃ paṭikkhipitvā nesajjikaṅgasamādānena nesajjiko. Ayamettha saṅkhepo, vitthārato pana dhutaṅgakathā visuddhimagge 1- vuttanayeneva gahetabbā.

@Footnote: 1 visuddhi. 1/.../73 dhutaṅganiddesa

Ucceti uccādiṭṭhāne uparipāsādatāya vā ucce. Maṇḍalipākāreti maṇḍalākārena pākāraparikkhitte. Daḷhamaṭṭālakoṭṭhaketi thirehi aṭṭālehi dvārakoṭṭhakehi ca samannāgate, nagareti attho.

Satiṃ paññañcāti ettha satisīsena samādhiṃ vadati, phalasamāpattinirodhasamāpattiyo sandhāya "satiṃ paññañca bhāvayan"ti vutto. Sesaṃ tattha tattha vuttanayattā uttānameva.

Evaṃ thero satthu sammukhā sīhanādaṃ nadi. Taṃ sutvā bhikkhū abhippasannā ahesuṃ.

Kāligodhāputtabhaddiyattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๓ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
หัวข้อก่อนหน้า๖. เสลเถรคาถากลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๖วีสตินิบาตหัวข้อถัดไป๘. องคุลิมาลเถรคาถา