๗. คุตตาเถรีคาถา

457. 7. Guttātherīgāthāvaṇṇanā

gutte yadatthaṃ pabbajjātiādikā guttāya theriyā gāthā.

Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī anukkamena sambhatavimokkhasambhārā hutvā paripakkakusalamūlā sugatīsuyeva saṃsarantī imasmiṃ buddhuppāde sāvatthiyaṃ brāhmaṇamahāsālakule 3- nibbattā, guttātissā nāmaṃ ahosi. Sā viññutaṃ patvā upanissayasampattiyā codiyamānā gharāvāsaṃ jigucchantī mātāpitaro anujānāpetvā mahāpajāpatigotamiyā santike pabbaji. Pabbajitvā ca vipassanaṃ paṭṭhapetvā bhāvanaṃ anuyuñjantiyā tassā cittaṃ cirakālaṃ paricayena bahiddhārammaṇe vidhāvati, ekaggaṃ nāhosi. Satthā disvā taṃ anuggaṇhanto gandhakuṭiyaṃ yathā nisinnova obhāsaṃ pharitvā tassā āsanne ākāse nisinnaṃ viya attānaṃ dassetvā ovadanto:-

@Footnote: 1 cha.Ma. jātavedassa 2 cha.Ma. sukhaṃ 3 cha.Ma. brāhmaṇakule

"gutte yadatthaṃ pabbajjā hitvā puttaṃ vasuṃ piyaṃ

tameva anubrūhehi mā cittassa vasaṃ gami.

Cittena vañcitā sattā mārassa visaye ratā

anekajātisaṃsāraṃ sandhāvanti avindiṃsu. 1-

Kāmacchandañca byāpādaṃ sakkāyadiṭṭhimeva ca

sīlabbataparāmāsaṃ vicikicchañca pañcamaṃ.

Saṃyojanāni etāni pajahitvāna bhikkhunī

orambhāgamanīyāni nayidaṃ punarehisi.

Rāgaṃ mānaṃ avijjañca uddhaccañca vivajjiya

saṃyojanāni chetvāna dukkhassantaṃ karissasi.

Khepetvā jātisaṃsāraṃ pariññāya punabbhavaṃ

diṭṭhe dhammeva nicchātā upasantā carissasī"ti imā gāthā abhāsi.

Tattha yadatthanti 2- yassa kilesaparinibbānassa khandhaparinibbānassa ca atthāya. Hitvā puttaṃ vasuṃ piyanti piyāyitabbaṃ ñātiparivaṭṭaṃ bhogakkhandhaṃ ca hitvā mama sāsane pabbajjā brahmacariyavāso icchito, tameva anubrūhehīti 3- tameva vaḍḍheyyāsi sampādeyyāsi. Mā cittassa vasaṃ gamīti dīgharattaṃ 4- rūpādiārammaṇavasena vaḍḍhitassa kūṭacittassa vasaṃ mā gacchi.

Yasmā cittaṃ nāmetaṃ māyūpamaṃ, yena pana 5- vañcitā andhaputhujjanā te 6- māravasānugā saṃsāraṃ nātivattanti. Tena vuttaṃ "cittena vañcitā"tiādi.

@Footnote: 1 cha.Ma. aviddasū 2 cha.Ma. tameva anubrūhehīti yadatthaṃ 3 cha.Ma. ime pāṭhā na

@dissanti 4 Sī.,i. dīgharassa 5 cha.Ma. pana-saddo na dissati 6 cha.Ma. ayaṃ pāṭho na

@dissati

Saṃyojanāni etānīti etāni "kāmacchandañca byāpādan"tiādinā yathā- vuttāni pañca bandhanaṭṭhena saṃyojanāni. Pajahitvānāti anāgāmimaggena samucchinditvā. Bhikkhunīti tassā ālapanaṃ. Orambhāgamanīyānīti rūpārūpadhātuto heṭṭhābhāge kāmadhātuyaṃ manussajīvassa hitāni upakārāni tattha paṭisandhiyā paccaya- bhāvato. Makāro padasandhikaro. "oramāgamanīyānī"ti pāḷi, so evattho. Nayidaṃ punarehisīti orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ pahānena idaṃ kāmaṭṭhānaṃ kāmabhavaṃ paṭisandhi- vasena puna nāgamissasi. Rakāro padasandhikaro. "itthan"tipi 1- pāḷi, itthattaṃ kāma- bhavamicceva attho.

Rāganti rūparāgañca arūparāgañca. Mānanti aggamaggavajjhaṃ mānaṃ. Avijjañca uddhaccañcāti etthāpi eseva nayo. Vivajjiyāti vipassanāya vikkhambhetvā. Saṃyojanāni chetvānāti etāni rūparāgādīni pañcuddhambhāgiyāni saṃyojanāni arahattamaggena samucchinditvā. Dukkhassantaṃ karissasīti sabbassāpi vaṭṭadukkhassa pariyantaṃ pariyosānaṃ pāpuṇissasi.

Khepetvā jātisaṃsāranti jātisamūlakasaṃsārapavattiṃ pariyosāpetvā. Nicchātāti nittaṇhā. Upasantāti sabbaso kilesānaṃ vūpasamena upasantā. Sesaṃ vuttanayameva.

Evaṃ satthārā imāsu gāthāsu bhāsitāsu gāthāpariyosāne therī saha paṭisambhidāhi arahattaṃ patvā udānavasena bhagavatā bhāsitaniyāmeneva imā gāthā abhāsi. Teneva tā 2- theriyā gāthā nāma jātā.

Guttātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.

@Footnote: 1 cha.Ma. itthanti vā 2 Ma. tenetā