๘. อัมพวิมาน

๔๖. ๘. อมฺพวิมานวณฺณนา

ทิพฺพํ เต อมฺพวนํ รมฺมนฺติ อมฺพวิมานํ. ตสฺส กา อุปฺปตฺติ? ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน. เตน สมเยน สาวตฺถิยํ อญฺญตรา อุปาสิกา

@เชิงอรรถ: ๑ ม. เมฆานํ ปริยนฺเตหิ อาวาสทานสฺส มหปฺผลตญฺจ มหานิสํสตญฺจ สุตฺวา ฉนฺทชาตา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอวมาห "อหํ ภนฺเต เอกํ อาวาสํ กาเรตุกามา, อิจฺฉามิ ตาทิสํ โอกาสํ, อาจิกฺขตู"ติ. ภควา ภิกฺขู อาณาเปสิ, ภิกฺขู ตสฺสา โอกาสํ ทสฺเสสุํ. ๑- สา ตตฺถ รมณียํ อาวาสํ กาเรตฺวา ตสฺส สมนฺตโต อมฺพรุกฺเข โรเปสิ, โส อาวาโส สมนฺตโต อมฺพปนฺตีหิ ปริกฺขิตฺโต ฉายูทกสมฺปนฺโน มุตฺตาชาลสทิสวาลุกา- กิณฺณปณฺฑรภูมิภาโค อติวิย มโนหโร อโหสิ. สา ตํ วิหารํ นานาวณฺเณหิ วตฺเถหิ ปุปฺผทามคนฺธทามาทีหิ จ เทววิมานํ วิย อลงฺกริตฺวา เตลปทีปํ อาโรเปตฺวา อมฺพรุกฺเข จ อหเตหิ วตฺเถหิ เวเฐตฺวา สํฆสฺส นิยฺยาเทสิ.

สา อปรภาเค กาลํ กตฺวา ตาวตึสภวเน นิพฺพตฺติ, ตสฺสา มหนฺตํ วิมานํ ปาตุรโหสิ อมฺพวนปริกฺขิตฺตํ. สา ตตฺถ อจฺฉราคณปริวาริตา ทิพฺพสมฺปตฺตึ อนุภวติ. ๒- ตํ อายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน อุปคนฺตฺวา อิมาหิ คาถาหิ ปุจฺฉิ:-

"ทิพฺพํ เต อมฺพวนํ รมฺมํ ปาสาเทตฺถ มหลฺลโก

นานาตูริยสงฺฆุฏฺโฐ อจฺฉราคณโฆสิโต.

ปทีโป เจตฺถ ชลติ นิจฺจํ โสวณฺณโย มหา

ทุสฺสผเลหิ รุกฺเขหิ สมนฺตา ปริวาริโต.

เกน เต'ตาทิโส วณฺโณ เกน เต อิธ มิชฺฌติ

อุปฺปชฺชนฺติ จ เต โภคา เย เกจิ มนโส ปิยา.

ปุจฺฉามิ ตํ เทวิ มหานุภาเว

มนุสฺสภูตา กิมกาสิ ปุญฺญํ

เกนาสิ เอวญฺชลิตานุภาวา

วณฺโณ จ เต สพฺพทิสา ปภาสตี"ติ.

@เชิงอรรถ: ๑ ม. อาโรเจสุํ ๒ สี.,อิ. ปจฺจนุโภติ

สา เทวตา อตฺตมนา โมคฺคลฺลาเนน ปุจฺฉิตา

ปญฺหํ ปุฏฺฐา วิยากาสิ ยสฺส กมฺมสฺสิทํ ผลํ.

"อหํ มนุสฺเสสุ มนุสฺสภูตา

ปุริมาย ชาติยา มนุสฺสโลเก

วิหารํ สํฆสฺส กาเรสึ

อมฺเพหิ ปริวาริตํ.

ปริโยสิเต วิหาเร กาเรนฺเต นิฏฺฐิเต มเห

อมฺเพหิ ฉาทยิตฺวาน ๑- กตฺวา ทุสฺสมเย ผเล.

ปทีปํ ตตฺถ ชาเลตฺวา โภชยิตฺวา คณุตฺตมํ

นิยฺยาเทสึ ตํ สํฆสฺส ปสนฺนา เสหิ ปาณิภิ.

เตน เม อมฺพวนํ รมฺมํ ปาสาเทตฺถ มหลฺลโก

นานาตูริยสงฺฆุฏฺโฐ อจฺฉาคณโฆสิโต.

ปทีโป เจตฺถ ชลติ นิจฺจํ โสวณฺณโย มหา

ทุสฺสผเลหิ รุกฺเขหิ สมนฺตา ปริวาริโต.

เตน เม'ตาทิโส วณฺโณ เตน เม อิธ มิชฺฌติ

อุปฺปชฺชนฺติ จ เม โภคา เย เกจิ มนโส ปิยา.

อกฺขามิ ตํ ภิกฺขุ มหานุภาว

มนุสฺสภูตา ยมกาสิ ปุญฺญํ

เตนมฺหิ เอวญฺชลิตานุภาวา

วณฺโณ จ เม สพฺพทิสา ปภาสตี"ติ

@เชิงอรรถ: ๑ สี. อมฺเพ อจฺฉาทยิตฺวาน, อิ. อมฺเพหจฺฉาทยิตฺวาน สา เทวตา พฺยากาสิ.

#[๗๘๓] ตตฺถ มหลฺลโกติ มหนฺโต อายามวิตฺถาเรหิ อุพฺเพเธน จ วิปุโล, อุฬารตโมติ อตฺโถ. อจฺฉราคณโฆสิโตติ ตํ ปโมทิตุํ สงฺคีติวเสน เจว ปิยสลฺลาปวเสน จ อจฺฉราสํเฆน สมุคฺโฆสิโต.

#[๗๘๔] ปทีโป เจตฺถ ชลตีติ สูริยรสฺมิสมุชฺชลกิรณวิตาโน รตนปทีโป จ เอตฺถ เอตสฺมึ ปาสาเท อภิชลติ. ทุสฺสผเลหีติ ทุสฺสานิ ผลานิ เอเตสนฺติ ทุสฺสผลา, เตหิ สมุคฺคิริยมานทิพฺพวตฺเถหีติ อตฺโถ.

#[๗๘๙] กาเรนฺเต นิฏฺฐิเต มเหติ กตปริโยสิตสฺส วิหารสฺส มเห ปูชาย กรียมานาย จ. กตฺวา ทุสฺสมเย ผเลติ ทุสฺเสเยว เตสํ อมฺพานํ ผลํ กตฺวา.

#[๗๙๐] คณุตฺตมนฺติ คณานํ อุตฺตมํ ภควโต สาวกสํฆํ. นิยฺยาเทสินฺติ สมฺปฏิจฺฉาเปสึ, อทาสินฺติ อตฺโถ. เสสํ วุตฺตนยเมว.

อมฺพวิมานวณฺณนา นิฏฺฐิตา.