๔. สุวรรณวิมาน

78. 4. Suvaṇṇavimānavaṇṇanā

sovaṇṇamaye pabbatasminti suvaṇṇavimānaṃ. Tassa kā uppatti? bhagavā andhakavinde viharati. Tena samayena aññataro upāsako saddho pasanno vibhavasampanno tassa gāmassa avidūre aññatarasmiṃ muṇḍakapabbate 1- sabbākārasampannaṃ bhagavato vasanānucchavikaṃ gandhakuṭiṃ kāretvā tattha bhagavantaṃ vasāpento sakkaccaṃ upaṭṭhahi, sayañca niccasīle patiṭṭhito suvisuddhasīlasaṃvaro hutvā kālaṃ katvā tāvatiṃsabhavane nibbatti. Tassa kammānubhāvasaṃsūcakaṃ nānāratanaraṃsijālasamujjalaṃ vicitta- vedikāparikkhitataṃ vividhavipulālaṅkāropasobhitaṃ 2- suvibhattabhittitthambhasopānaṃ ārāmaramaṇīyakaṃ kañcanapabbatamuddhani vimānaṃ uppajji. Taṃ āyasmā mahāmoggallāno devacārikaṃ caranto disvā imāhi gāthāhi paṭipucchi:-

"sovaṇṇamaye pabbatasmiṃ vimānaṃ sabbatopabhaṃ

hemajālapaṭicchannaṃ 3- kiṅkiṇijālakappitaṃ.

Aṭṭhaṃsā sukatā thambhā sabbe veḷūriyāmayā

ekamekāya aṃsiyā ratanā satta nimmitā.

Veḷuriyasuvaṇṇassa phalikā rūpiyassa ca

masāragallamuttāhi lohitaṅgamaṇīhi ca.

@Footnote: 1 Sī.,i. muṇḍikapabbate 2 ka. vividhacuḷālaṅkāropa... 3 Sī. hemajālakapacchannaṃ

Citrā manoramā bhūmi na tatthuddhaṃsatī rajo

gopānasīgaṇā pītā kūṭaṃ dhārenti nimmitā.

Sopānāni ca cattāri nimmitā caturo disā

nānāratanagabbhehi ādiccova virocati.

Vediyā catasso tattha vibhattā bhāgaso mitā

daddallamānā ābhanti samantā caturo disā.

Tasmiṃ vimāne pavare devaputto mahappabho

atirocasi vaṇṇena udayantova bhāṇumā.

Dānassa te idaṃ phalaṃ atho sīlassa vā pana

atho añjalikammassa taṃ me akkhāhi pucchito"ti. Sopi tassa 1- imāhi gāthāhi byākāsi:-

So devaputto attamano moggallānena pucchito

pañhaṃ puṭṭho viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

"ahaṃ andhakavindasmiṃ buddhassādiccabandhuno

vihāraṃ satthu kāresiṃ pasanno sehi pāṇibhi.

Tattha gandhañca mālañca paccayañca 2- vilepanaṃ

vihāraṃ satthuno adāsiṃ vippasannena cetasā.

Tena mayhaṃ idaṃ laddhaṃ vasaṃ vattemi nandane.

@Footnote: 1 cha.Ma. sopissa 2 Sī. paccaggañca, paccagghañca (?)

Nandane ca vane 1- ramme nānādijagaṇāyute

ramāmi naccagītehi accharāhi purakkhato"ti.

#[1134] Tattha sabbatopabhanti sabbabhāgehi pabhāsantaṃ pabhāmuñcanakaṃ. Kiṅkiṇijālakappitanti kappitakiṅkiṇikajālaṃ.

#[1135] Sabbe veḷuriyāmayāti sabbe thambhā veḷuriyamaṇimayā. Tattha pana ekamekāya aṃsiyāti aṭṭhaṃsesu thambhesu ekamekasmiṃ 2- aṃsabhāge. Ratanā satta nimmitāti sattaratanakammanimmitā, ekeko aṃso sattaratanamayoti attho.

#[1136] "veḷūriyasuvaṇṇassā"tiādinā nānāratanāni dasseti. Tattha veḷūriyasuvaṇṇassāti veḷuriyena ca suvaṇṇena ca nimmitā, citrāti 3- vā yojanā. Karaṇatthe hi idaṃ sāmivacanaṃ. Phalikā rūpiyassa cāti etthāpi eseva nayo. Masāragallamuttāhīti kabaramaṇīhi. Lohitaṅgamaṇīhi cāti rattamaṇīhi.

#[1137] Na tatthuddhaṃsatī rajoti maṇimayabhūmikattā na tasmiṃ vimāne rajo uggacchati. Gopānasīgaṇāti gopānasīsamūhā. Pitāti pītavaṇṇā, suvaṇṇamayā ceva phussarāgādimaṇimayā cāti attho. Kūṭaṃ dhārentīti sattaratanamayaṃ kaṇṇikaṃ dhārenti.

#[1138-9] Nānāratanagabbhehīti nānāratanamayehi ovarakehi. Vediyāti vedikā. Catassoti catūsu disāsu catasso. Tenāha "samantā caturo disā"ti.

#[1140] Mahappabhoti mahājutiko. Udayantoti uggacchanto. Bhāṇumāti ādicco.

@Footnote: 1 Sī. nandane pavane, ka. nandane pavare 2 Sī. ekasmiṃ 3 ka. vicittāti

#[1143] Sehi pāṇibhīti kāyasāraṃ puññaṃ pasavanto attano pāṇīhi taṃ taṃ kiccaṃ karonto vihāraṃ satthu kāresinti yojanā. Atha vā sehi pāṇibhīti tattha andhakavindasmiṃ gandhañca mālañca paccayañca vilepanañca pūjā- vasena, yathā kathaṃ? katavihārañca 1- vippasannena cetasā satthuno adāsiṃ pūjesiṃ niyyādesiñcāti evamettha yojanā veditabbā.

#[1144] Tenāti tena yathāvuttena puññakammena kāraṇabhūtena. Mayhanti mayā. Idanti idaṃ puññaphalaṃ, idaṃ vā dibbaṃ ādhipateyyaṃ. Tenāha "vasaṃ vattemī"ti.

#[1145] Nandaneti nandiyā dibbasamiddhiyā uppajjanaṭṭhāne imasmiṃ deva- loke, tatthāpi visesato nandane vane ramme, evaṃ ramaṇīye imasmiṃ nandane vane ramāmīti yojanā. Sesaṃ vuttanayameva.

Evaṃ devatāya attano puññakamme āvikate thero saparivārassa tassa deva- puttassa dhammaṃ desetvā bhagavato tamatthaṃ nivedesi. Bhagavā taṃ aṭṭhuppattiṃ katvā sampattaparisāya dhammaṃ desesi, sā desanā mahājanassa sātthikā ahosīti.

Suvaṇṇavimānavaṇṇanā niṭṭhitā.