๓. ฆตาสนชาดก

3. Ghatāsanajātakaṃ

khemaṃ yahinti idaṃ satthā jetavane viharanto aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha kathesi.

So hi bhikkhu satthu santikā kammaṭṭhānaṃ gahetvā ekaṃ paccantagāmaṃ gantvā ekaṃ gāmakaṃ nissāya araññasenāsane vassaṃ upagacchi. Tassa paṭhamamāseyeva piṇḍāya paviṭṭhassa paṇṇasālā jhāyittha. So vasanaṭṭhānābhāvena kilamanto upaṭṭhākānaṃ ācikkhi. Te hotu bhante paṇṇasālaṃ karissāma kasāma tāva vapāma tāvāti ādīni vadantā temāsaṃ vītināmesuṃ. So senāsanasappāyābhāvena kammaṭṭhānaṃ matthakaṃ pāpetuṃ nāsakkhi. So nimittamattampi anuppādetvā vuṭṭhavasso jetavanaṃ gantvā satthāraṃ vanditvā ekamantaṃ nisīdi. Satthā tena saddhiṃ paṭisaṇṭhāraṃ katvā kinnu kho te bhikkhu kammaṭṭhānaṃ sappāyaṃ jātanti pucchi. So ādito paṭṭhāya asappāyabhāvaṃ kathesi. Satthā pubbe kho bhikkhu tiracchānāpi attano sappāyāsappāyaṃ ñatvā sappāyakāle vasitvā asappāyakāle vasanaṭṭhānaṃ pahāya aññattha agamaṃsu kasmā attano sappāyāsappāyaṃ na aññāsīti vatvā tena yācito atītaṃ āhari.

Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto sakuṇayoniyaṃ nibbattitvā viññutaṃ patvā sobhaggappatto sakuṇarājā hutvā ekasmiṃ araññāyatane jātassaratīre sākhāviṭapasampannaṃ Bahalapattapalāsaṃ mahārukkhaṃ upanissāya saparivāro vāsaṃ kappesi. Bahū sakuṇā tassa rukkhassa udakamatthake paṭṭhaṭasākhāsu vasantā sarīravalañjaṃ udake pātenti. Tasmiñca jātassare caṇḍo nāgarājā vasati. Tassa etadahosi ime sakuṇā mayhaṃ nivāsajātassare sarīravalañjaṃ pātenti yannūnāhaṃ udakato aggiṃ uṭṭhāpetvā rukkhaṃ jhāpetvā ete palāpeyyanti. So kuddhamānaso rattibhāge sabbasakuṇānaṃ sannipatitvā rukkhasākhāsu nipannakāle paṭhamaṃ tāva uddhanāropitaṃ viya udakaṃ pakkuṭṭhāpetvā dutiyavāre dhūmaṃ upaṭṭhāpetvā tatiyavāre tālakkhandhappamāṇaṃ jālaṃ uṭṭhāpesi. Bodhisatto udakato jālaṃ uṭṭhahamānaṃ disvā bho sakuṇā agginā ādittaṃ nāma udakena nibbāpenti idāni pana udakameva ādittaṃ na sakkā amhehi idha vasituṃ aññattha gamissāmāti vatvā imaṃ gāthamāha

khemaṃ yahiṃ tattha arī udīrito

dakassa majjhe jalate ghatāsano

na ajja vāso mahiyā mahīruhe

disā bhajavho saraṇajja no bhayanti.

Tattha khemaṃ yahiṃ tattha arī udīritoti yasmiṃ udakapiṭṭhe khemabhāvo nibbhayabhāvo tasmiṃ sattu paccatthiko sampatto. Dakassāti udakassa. Ghatāsanoti aggi so hi ghataṃ asanāti tasmā ghatāsanoti vuccati. Na ajja vāsoti ajja no vāso Natthi. Mahiyā mahīruheti mahiruhoti vuccati rukkho. Tasmiṃ. Imissā mahiyā jāte rukkheti attho. Disā bhajavhoti disā bhajatha gacchatha. Saraṇajja no bhayanti ajja amhākaṃ saraṇatova bhayaṃ jātaṃ paṭisaraṇaṭṭhānato bhayaṃ uppannanti attho.

Evaṃ vatvā bodhisatto attano vacanakare sakuṇe ādāya uppatitvā aññattha gato. Bodhisattassa vacanaṃ agahetvā ṭhitasakuṇā jīvitakkhayaṃ pattā.

Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā saccāni pakāsetvā jātakaṃ samodhānesi. Saccapariyosāne so bhikkhu arahatte patiṭṭhāsi. Tadā bodhisattassa vacanakarā sakuṇā buddhaparisā ahesuṃ sakuṇarājā pana ahamevāti.

Ghatāsanajātakaṃ tatiyaṃ.

-------