๖. มัจฉชาดก
เล่มที่ ๒๗ · ข้อ ๒๘๑ · บรรทัด ๑๖๓๒เรื่องนี้ในคลังชาดก
คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรไทย ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
๖ มจฺฉชาตกํ
น มายมคฺคิ ตปตีติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต ปุราณทุติยิกปโลภนํ อารพฺภ กเถสิ ฯ
ตญฺหิ ภิกฺขุํ สตฺถา สจฺจํ กิร ตฺวํ ภิกฺขุ อุกฺกณฺฐิโตติ ปุจฺฉิตฺวา สจฺจํ ภนฺเตติ วุตฺเต เกน อุกฺกณฺฐาปิโตสีติ ปุฏฺโฐ ปุราณทุติยิกายาติ อาห ฯ อถ นํ สตฺถา อยํ เต ภิกฺขุ อิตฺถี อนตฺถการิกา, ปุพฺเพปิ ตฺวํ เอตํ นิสฺสาย สูเลน วิชฺฌิตฺวา องฺคาเรสุ ปจิตฺวา ขาทิตพฺพตํ ปตฺโต ปณฺฑิเต นิสฺสาย ชีวิตํ ลภีติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ
อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต ตสฺส ปุโรหิโต อโหสิ ฯ อเถกทิวสํ เกวฏฺฏา ชาเล ลคฺคํ มจฺฉํ อุทฺธริตฺวา อุณฺหวาลุกาปิฏฺเฐ ฐเปตฺวา องฺคาเรสุ นํ ปจิตฺวา ขาทิสฺสามาติ สูลํ ตจฺเฉสุํ ฯ มจฺโฉ มจฺฉึ อารพฺภ ปริเทวมาโน อิมา คาถา อโวจ
น มายมคฺคิ ตปติ น สูโล สาธุ ตจฺฉิโต,
ยญฺจ มํ มญฺญเต มจฺฉี อญฺญํ โส รติยา คโต
โส มํ ทหติ ราคคฺคิ จิตฺตญฺจูปตเปติ มํ,
ชาลิโน มุญฺจถยิรา, น กาเม หญฺญเต กฺวจีติ ฯ
ตตฺถ น มายมคฺคีติ น มํ อยํ อคฺคิ ตปติ น ตาปํ ชเนติ น โสจยตีติ อตฺโถ ฯ น สูโลติ อยํ สูโลปิ สาธุ ตจฺฉิโต มํ น ตปติ น เม โสกํ อุปฺปาเทติ ฯ ยญฺจ มํ มญฺญเต มจฺฉีติ ยํ ปน มํ มจฺฉี เอวํ มญฺญติ อญฺญํ มจฺฉึ โส ปญฺจกามคุณรติยา คโตติ ตเทว มํ ตปติ โสจยติ มํ ทหติ ฯ โส มํ ทหตีติ โย ปเนส ราคคฺคิ โส มํ ทหติ ฌาเปติ ฯ จิตฺตญฺจูปตเปติ มนฺติ ราคสมฺปยุตฺตกํ มม จิตฺตเมว มํ อุปตาเปติ กิลเมติ วิเหเฐติ ฯ ชาลิโนติ เกวฏฺเฏ อาลปติ ฯ เต หิ ชาลสฺส อตฺถิตาย ชาลิโนติ วุจฺจนฺติ ฯ มุญฺจถยิราติ ปฏิมุญฺจถ เม ๑- สามิโนติ ยาจติ ฯ น กาเม หญฺญเต กฺวจีติ กาเม ปติฏฺฐิโต กาเมน นียมาโน สตฺโต น กฺวจิ หญฺญติ ฯ น หิ ตํ ตุมฺหาทิสา หนิตุํ อนุจฺฉวิกาติ
@เชิงอรรถ: ๑ มนฺติปิ ฯ ปริเทวติ ฯ อถ วา กาเมติ เหตุวจเน ภุมฺมํ, กามเหตุ มจฺฉึ อนุพนฺธมาโน นาม กฺวจิ ตุมฺหาทิเสหิ หญฺญตีติ ปริเทวติ ฯ
ตสฺมึ ขเณ โพธิสตฺโต นทีตีรํ คโต ตสฺส มจฺฉสฺส ปริเทวิตํ สุตฺวา เกวฏฺเฏ อุปสงฺกมิตฺวา ตํ มจฺฉํ โมเจติ ฯ
สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา สจฺจานิ ปกาเสตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ฯ สจฺจปริโยสาเน อุกฺกณฺฐิโต ภิกฺขุ โสตาปตฺติผเล ปติฏฺฐหิ ฯ ตทา มจฺฉี ปุราณทุติยิกา อโหสิ, อุกฺกณฺฐิตภิกฺขุ มจฺโฉ, ปุโรหิโต ปน อหเมวาติ ฯ
มจฺฉชาตกํ ฉฏฺฐํ ฯ
-------
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๓๗ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด