๓. กายนิพพินทชาดก

กายนิพฺพินฺทชาตกํ

ผุฏฺฐสฺส เมติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต อญฺญตรํ ปุริสํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

สาวตฺถิยํ กิเรโก ปุริโส ปณฺฑุโรเคน อาตุโร เวชฺเชหิ ปฏิกฺขิตฺโต ฯ ปุตฺตทาโรปิสฺส โก อิมํ ปฏิชคฺคิตุํ สกฺโกตีติ จินฺเตสิ ฯ ตสฺส เอตทโหสิ สจาหํ อิมมฺหา โรคา วุฏฺฐหิสฺสามิ ปพฺพชิสฺสามีติ ฯ โส กติปาเหเนว กิญฺจิ สปฺปายํ ลภิตฺวา อโรโค หุตฺวา เชตวนํ คนฺตฺวา สตฺถารํ ปพฺพชฺชํ ยาจิ ฯ โส สตฺถุ สนฺติเก ปพฺพชฺชญฺจ อุปสมฺปทญฺจ ลภิตฺวา นจิรสฺเสว อรหตฺตํ ปาปุณิ ฯ อเถกทิวสํ ภิกฺขู ธมฺมสภายํ กถํ สมุฏฺฐาเปสุํ อาวุโส อสุโก นาม ปณฺฑุโรคี อิมมฺหา โรคา วุฏฺฐิโต ปพฺพชิสฺสามีติ จินฺเตตฺวา

@เชิงอรรถ: ๑ เอกํ ตณฺฑุลมฺมณํ ฯ ปพฺพชิโต เจว อรหตฺตญฺจ ปตฺโตติ ฯ สตฺถา อาคนฺตฺวา กายนุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนาติ ปุจฺฉิตฺวา อิมาย นามาติ วุตฺเต น ภิกฺขเว อยเมว ปุพฺเพปิ ปณฺฑิตา เอวํ วตฺวา ปณฺฑุโรคา วุฏฺฐาย ปพฺพชิตฺวา อตฺตโน วุฑฺฒิมกํสูติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต พฺราหฺมณกุเล นิพฺพตฺติตฺวา วยปฺปตฺโต กุฏุมฺพํ สณฺฐเปตฺวา วสนฺโต ปณฺฑุโรคี อโหสิ ฯ เวชฺชาปิ ปฏิชคฺคิตุํ นาสกฺขึสุ ฯ ปุตฺตทาโรปิสฺส วิปฺปฏิสารี อโหสิ ฯ โส อิมมฺหา โรคา วุฏฺฐิโต ปพฺพชิสฺสามีติ จินฺเตตฺวา เอวํ วตฺวา กิญฺจิเทว สปฺปายํ ลภิตฺวา อโรโค หุตฺวา หิมวนฺตํ ปวิสิตฺวา อิสิปพฺพชฺชํ ปพฺพชิตฺวา สมาปตฺติโย จ อภิญฺญาโย จ อุปฺปาเทตฺวา ฌานสุเขน วิหรนฺโต เอตฺตกํ กาลํ เอวรูปํ สุขํ นาลตฺถนฺติ อุทานํ อุทาเนนฺโต อิมา คาถา อภาสิ

ผุฏฺฐสฺส เม อญฺญตเรน พฺยาธินา

โรเคน พาฬฺหํ ทุกฺขิตสฺส รุปฺปโต

ปริสุสฺสติ ขิปฺปมิทํ กเฬวรํ

ปุปฺผํ ยถา ปํสุนิ อาตเป กตํ

อชญฺญํ ชญฺญสงฺขาตํ อสุจึ สุจิสมฺมตํ

นานากุณปปริปูรํ ชญฺญรูปํ อปสฺสโต

ธิรตฺถุมํ อาตุรํ ปูติกายํ

ชิคุจฺฉิยํ อสุจึ พฺยาธิธมฺมํ

ยตฺถปฺปมตฺตา อธิมุจฺฉิตา ปชา

หาเปนฺติ มคฺคํ สุคตูปปตฺติยาติ ฯ

ตตฺถ อญฺญตเรนาติ ฉนฺนวุติยา ๑- โรเคสุ เอเกน ปณฺฑุโรคพฺยาธินา ฯ โรเคนาติ รุชฺชนสภาวตฺตา เอวํ ลทฺธนาเมน ฯ รุปฺปโตติ ฆฏฺฏิยมานสฺส ปีฬิยมานสฺส ฯ ปํสุนิ อาตเป กตนฺติ ยถา อาตเป ตตฺตวาลิกาย ฐปิตํ สุขุมปุปฺผํ ปริสุสฺเสยฺย เอวํ ปริสุสฺสตีติ อตฺโถ ฯ อชญฺญํ ชญฺญสงฺขาตนฺติ ปฏิกูลํ อมนาปเมว พาลานํ มนาปนฺติ สงฺขาตํ ๒- ฯ นานากุณปปริปูรนฺติ เกสาทีหิ ทฺวตฺตึสาย กุณเปหิ ปริปุณฺณํ ฯ ชญฺญรูปํ อปสฺสโตติ อปสฺสนฺตสฺส อนฺธพาลสฺส ปุถุชฺชนสฺส มนาปํ สาธุรูปํ ปริโภคสภาวํ หุตฺวา อุปฏฺฐาติ ฯ อกฺขิมฺหา อกฺขิคูถโกติ ๓- อาทินา นเยน ปกาสิโต อสุจิภาโว พาลานํ น อุปฏฺฐาติ ฯ อาตุรนฺติ นิจฺจคิลานํ ฯ อธิมุจฺฉิตาติ กิเลสมุจฺฉาย อติวิย มุจฺฉิตา ฯ ปชาติ อนฺธพาลา ปุถุชฺชนา ฯ หาเปนฺติ มคฺคํ สุคตูปปตฺติยาติ อิมสฺมึ ปูติกาเย ลคฺคิตา หุตฺวา อปายมคฺคํ ปูเรนฺตา เทวมนุสฺสเภทาย สุคติอุปปตฺติยา มคฺคํ ปริหาเปนฺติ ฯ

อิติ มหาสตฺโต นานปฺปการโต อสุจิภาวํ นิจฺจาตุรภาวญฺจ ปริคฺคณฺหนฺโต กาเย นิพฺพินฺทิตฺวา ยาวชีวํ จตฺตาโร พฺรหฺมวิหาเร ภาเวตฺวา พฺรหฺมโลกปรายโน อโหสิ ฯ

สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา สจฺจานิ ปกาเสตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ฯ สจฺจปริโยสาเน พหู ชนา โสตาปตฺติผลาทีนิ

@เชิงอรรถ: ๑ อฏฺฐนวุติยา ฯ ๒ สงฺขํ คตํ ฯ ๓ ขุ. สุ. ๒๙๕ ฯ ปาปุณึสุ ฯ ตทา ตาปโส อหเมวาติ ฯ

กายนิพฺพินฺทชาตกํ ตติยํ