๓. กายนิพพินทชาดก
เล่มที่ ๒๗ · ข้อ ๔๗๘ · บรรทัด ๒๕๐๓เรื่องนี้ในคลังชาดก
คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
kāyanibbindajātakaṃ
phuṭṭhassa meti idaṃ satthā jetavane viharanto aññataraṃ purisaṃ ārabbha kathesi.
Sāvatthiyaṃ kireko puriso paṇḍurogena āturo vejjehi paṭikkhitto. Puttadāropissa ko imaṃ paṭijaggituṃ sakkotīti cintesi. Tassa etadahosi sacāhaṃ imamhā rogā vuṭṭhahissāmi pabbajissāmīti. So katipāheneva kiñci sappāyaṃ labhitvā arogo hutvā jetavanaṃ gantvā satthāraṃ pabbajjaṃ yāci. So satthu santike pabbajjañca upasampadañca labhitvā nacirasseva arahattaṃ pāpuṇi. Athekadivasaṃ bhikkhū dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ āvuso asuko nāma paṇḍurogī imamhā rogā vuṭṭhito pabbajissāmīti cintetvā
@Footnote: 1 ekaṃ taṇḍulammaṇaṃ. Pabbajito ceva arahattañca pattoti. Satthā āgantvā kāyanuttha bhikkhave etarahi kathāya sannisinnāti pucchitvā imāya nāmāti vutte na bhikkhave ayameva pubbepi paṇḍitā evaṃ vatvā paṇḍurogā vuṭṭhāya pabbajitvā attano vuḍḍhimakaṃsūti vatvā atītaṃ āhari.
Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto brāhmaṇakule nibbattitvā vayappatto kuṭumbaṃ saṇṭhapetvā vasanto paṇḍurogī ahosi. Vejjāpi paṭijaggituṃ nāsakkhiṃsu. Puttadāropissa vippaṭisārī ahosi. So imamhā rogā vuṭṭhito pabbajissāmīti cintetvā evaṃ vatvā kiñcideva sappāyaṃ labhitvā arogo hutvā himavantaṃ pavisitvā isipabbajjaṃ pabbajitvā samāpattiyo ca abhiññāyo ca uppādetvā jhānasukhena viharanto ettakaṃ kālaṃ evarūpaṃ sukhaṃ nālatthanti udānaṃ udānento imā gāthā abhāsi
phuṭṭhassa me aññatarena byādhinā
rogena bāḷhaṃ dukkhitassa ruppato
parisussati khippamidaṃ kaḷevaraṃ
pupphaṃ yathā paṃsuni ātape kataṃ
ajaññaṃ jaññasaṅkhātaṃ asuciṃ sucisammataṃ
nānākuṇapaparipūraṃ jaññarūpaṃ apassato
dhiratthumaṃ āturaṃ pūtikāyaṃ
jigucchiyaṃ asuciṃ byādhidhammaṃ
Yatthappamattā adhimucchitā pajā
hāpenti maggaṃ sugatūpapattiyāti.
Tattha aññatarenāti channavutiyā 1- rogesu ekena paṇḍurogabyādhinā. Rogenāti rujjanasabhāvattā evaṃ laddhanāmena. Ruppatoti ghaṭṭiyamānassa pīḷiyamānassa. Paṃsuni ātape katanti yathā ātape tattavālikāya ṭhapitaṃ sukhumapupphaṃ parisusseyya evaṃ parisussatīti attho. Ajaññaṃ jaññasaṅkhātanti paṭikūlaṃ amanāpameva bālānaṃ manāpanti saṅkhātaṃ 2-. Nānākuṇapaparipūranti kesādīhi dvattiṃsāya kuṇapehi paripuṇṇaṃ. Jaññarūpaṃ apassatoti apassantassa andhabālassa puthujjanassa manāpaṃ sādhurūpaṃ paribhogasabhāvaṃ hutvā upaṭṭhāti. Akkhimhā akkhigūthakoti 3- ādinā nayena pakāsito asucibhāvo bālānaṃ na upaṭṭhāti. Āturanti niccagilānaṃ. Adhimucchitāti kilesamucchāya ativiya mucchitā. Pajāti andhabālā puthujjanā. Hāpenti maggaṃ sugatūpapattiyāti imasmiṃ pūtikāye laggitā hutvā apāyamaggaṃ pūrentā devamanussabhedāya sugatiupapattiyā maggaṃ parihāpenti.
Iti mahāsatto nānappakārato asucibhāvaṃ niccāturabhāvañca pariggaṇhanto kāye nibbinditvā yāvajīvaṃ cattāro brahmavihāre bhāvetvā brahmalokaparāyano ahosi.
Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā saccāni pakāsetvā jātakaṃ samodhānesi. Saccapariyosāne bahū janā sotāpattiphalādīni
@Footnote: 1 aṭṭhanavutiyā . 2 saṅkhaṃ gataṃ . 3 khu. su. 295. Pāpuṇiṃsu. Tadā tāpaso ahamevāti.
Kāyanibbindajātakaṃ tatiyaṃ
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๘ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด