๔. ชัมพุขาทกชาดก
เล่มที่ ๒๗ · ข้อ ๔๘๑ · บรรทัด ๒๕๑๕เรื่องนี้ในคลังชาดก
คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
jambūkhādakajātakaṃ
koyaṃ vindussaro vaggūti idaṃ satthā veḷuvane viharanto devadattakokālike ārabbha kathesi.
Tadā hi devadatte parihīnalābhasakkāre kokāliko kulāni upasaṅkamitvā devadattatthero nāma mahāsammatapaveṇiyā okkākarājavaṃse jāto asambhinne khattiyavaṃse saṃvuḍḍho tipiṭako jhānalābhī madhurakatho dhammakathiko detha karotha therassāti devadattassa vaṇṇaṃ bhāsati. Devadattopi kokāliko udiccabrāhmaṇakulā nikkhamitvā pabbajito bahussuto dhammakathiko detha karotha kokālikassāti kokālikassa vaṇṇaṃ bhāsati. Iti te aññamaññassa vaṇṇaṃ bhāsitvā kulagharesu bhuñjantā vicaranti. Athekadivasaṃ bhikkhū dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ āvuso devadattakokālikā aññamaññassa abhūtaguṇakathaṃ kathetvā bhuñjantā vicarantīti. Satthā āgantvā kāyanuttha bhikkhave etarahi kathāya sannisinnāti pucchitvā imāya nāmāti vutte na bhikkhave idāneva te abhūtaguṇakathaṃ kathetvā bhuñjanti pubbepete bhuñjiṃsuyevāti vatvā atītaṃ āhari.
Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto Aññatarasmiṃ jambūvanasaṇḍe rukkhadevatā hutvā nibbatti. Tatreko kāko jambūsākhāya nisinno jambūpakkāni khādati. Atheko sigālo āgantvā uddhaṃ olokento kākaṃ disvā yannūnāhaṃ imassa abhūtaguṇakathaṃ kathetvā jambūpakkāni khādeyyanti tassa vaṇṇaṃ kathento imaṃ gāthamāha
koyaṃ vindussaro vaggū saravantānamuttamo
accuto jambusākhāya moracchāpova kujjatīti.
Tattha vindussaroti vindunā abhisaṇḍena 1- piṇḍitena sarena samannāgato. Vaggūti mudumadhurasaddo. Accutoti na cuto sannisinno. Moracchāpova kujjatīti taruṇamorova manāpena sarena ko nāmeso kujjatīti vadati.
Atha naṃ kāko paṭipasaṃsanto dutiyaṃ gāthamāha
kulaputto pajānāti kulaputtaṃ pasaṃsituṃ
byagghacchāpasadisavaṇṇa bhuñja samma dadāmi teti.
Tattha byagghacchāpasadisavaṇṇāti tvaṃ mayhaṃ byagghapotakasamānavaṇṇova khāyati tena taṃ vadāmi ambho byagghacchāpasadisavaṇṇa. Bhuñja samma dadāmi teti vayassa yāvadatthaṃ jambūpakkāni khāda ahante dadāmīti.
Evañcapana vatvā jambūsākhaṃ cāletvā phalāni pātesi. Atha tasmiṃ jambūrukkhe nibbattadevatā te ubhopi aññamaññassa
@Footnote: 1 avisaṭena. avisarena. Abhūtaguṇaṃ kathetvā jambūpakkāni khādante disvā tatiyaṃ gāthamāha
cirassaṃ vata passāmi musāvādī samāgate
vantādaṃ kuṇapādañca aññamaññaṃ pasaṃsaketi.
Tattha vantādanti paresaṃ vantabhattakhādakaṃ kākaṃ. Kuṇapādañcāti kuṇapakhādanakaṃ sigālañca.
Imañcapana gāthaṃ vatvā sā devatā bheravarūpārammaṇaṃ dassetvā te tato palāpesīti.
Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā jātakaṃ samodhānesi tadā sigālo devadatto ahosi kāko kokāliko rukkhadevatā pana ahamevāti.
Jambūkhādakajātakaṃ catutthaṃ
-------
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๘ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด