๙. โกมาริยปุตตชาดก

komāriyaputtajātakaṃ

pure tuvanti idaṃ satthā pubbārāme viharanto keḷisīlake bhikkhū ārabbha kathesi.

Te kira bhikkhū satthari uparipāsāde viharante heṭṭhāpāsāde diṭṭhasutādīni kathentā keḷiñca parihāsañca karontā nisīdiṃsu. Satthā mahāmoggallānaṃ āmantetvā ete bhikkhū saṃvejehīti āha. Thero ākāse uppatitvā pādaṅguṭṭhakena pāsādathūpikaṃ paharitvā yāva udakapariyantā pāsādaṃ kampesi. Te bhikkhū maraṇabhayabhītā nikkhamitvā bahi aṭṭhaṃsu. Tesaṃ so keḷisīlabhāvo bhikkhūsu pākaṭo jāto. Athekadivasaṃ bhikkhū dhammasabhāyaṃ kathaṃ Samuṭṭhāpesuṃ āvuso ekacce bhikkhū evarūpe niyyānikasāsane pabbajitvā keḷisīlā hutvā vicaranti aniccaṃ dukkhaṃ anattāti vipassanāya kammaṃ na karontīti. Satthā āgantvā kāyanuttha bhikkhave etarahi kathāya sannisinnāti pucchitvā imāya nāmāti vutte na bhikkhave idāneva pubbepete keḷisīlakāyevāti vatvā atītaṃ āhari.

Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto ekasmiṃ gāmake brāhmaṇakule nibbatti. Komāriyaputtoti 1- naṃ sañjāniṃsu. So aparabhāge nikkhamitvā isipabbajjaṃ pabbajitvā himavantappadese vasi. Athaññe keḷisīlakā tāpasā himavantappadese assamaṃ māpetvā vasiṃsu. Kasiṇaparikammamattampi tesaṃ natthi. Araññato phalāphalāni āharitvā khāditvā hasamānā nānappakārāya keḷiyā vītināmesuṃ. Tesaṃ santike eko makkaṭo atthi. Sopi keḷisīlakova mukhavikārādīni karonto tāpasānaṃ nānāvidhaṃ keḷiṃ dasseti. Tāpasā tattha ciraṃ vasitvā loṇambilasevanatthāya manussapathaṃ agamaṃsu. Tesaṃ gatakālato paṭṭhāya bodhisatto taṃ ṭhānaṃ āgantvā vāsaṃ kappesi. Makkaṭo tesaṃ viya tassāpi keḷiṃ dassesi. Bodhisatto accharaṃ paharitvā susikkhitapabbajitānaṃ santike vasantena nāma ācārasampannena kāyavācādīhi susaññatena jhāne suyuttena bhavituṃ vaṭṭatīti tassa ovādaṃ adāsi. So tato

@Footnote: 1 komāyaputtoti. Paṭṭhāya sīlavā ācārasampanno ahosi. Bodhisatto tatopi aññattha agamāsi. Atha te tāpasā loṇambilaṃ sevitvā taṃ ṭhānaṃ agamaṃsu. Makkaṭo pubbe viya tesaṃ keḷiṃ na dassesi. Atha naṃ tāpasā pubbe tvaṃ āvuso amhākaṃ purato keḷiṃ akāsi idāni na karosi kiṃkāraṇāti pucchantā paṭhamaṃ gāthamāhaṃsu

pure tuvaṃ sīlavataṃ sakāse

okkandikaṃ kīḷasi assamamhi

karohare makkaṭiyāni makkaṭa

na taṃ mayaṃ sīlavataṃ ramāmāti.

Tattha sīlavataṃ sakāseti keḷisīlakānaṃ amhākaṃ santike. Okkandikanti migo viya okkanditvā 1- kīḷasi. Karohareti karohi. Areti ālapanaṃ. Makkaṭiyānīti mukhamakkaṭikakīḷasaṅkhātāni mukhavikārādīni. Na taṃ mayaṃ sīlavataṃ ramāmāti yaṃ pubbe tava keḷisīlaṃ keḷivattaṃ taṃ mayaṃ etarahi na ramāma nābhiramāma tvampi no na ramāpesi kinnukho kāraṇanti. Taṃ sutvā makkaṭo dutiyaṃ gāthamāha

sutā hi mayhaṃ paramā visuddhi

komāriyaputtassa bahussutassa

mādāni maṃ maññi tuvaṃ yathā pure

jhānābhiyuttā viharāma āvusoti.

Tattha mayhanti karaṇaṭṭhe sampadānaṃ. Visuddhīti jhānavisuddhi.

@Footnote: 1 okkhanditvā. Bahussutassāti bahūnaṃ kasiṇaparikammāmaṃ aṭṭhannañca samāpattīnaṃ sutattā ceva paṭividdhattā ca bahussutassa. Tuvanti tesu ekaṃ tāpasaṃ ālapanto idāni maṃ mā tvaṃ pure viya sañjāni nāhaṃ purimasadiso ācariyo me laddhoti dīpeti.

Taṃ sutvā tāpaso tatiyaṃ gāthamāha

sacepi selasmiṃ vappeyya vījaṃ

devo ca vasse neva hi taṃ viruḷhe

sutā hi tayā paramā visuddhi

ārā tuvaṃ makkaṭa jhānabhūmiyāti.

Tassattho sacepi pāsāṇapiṭṭhe pañcavidhaṃ vījaṃ vappeyya devo ca sammā vasseyya akkhetattā yaṃ taṃ na viruḷheyya evameva tayā paramajjhānavisuddhi sutā tvaṃ pana tiracchānayonikattā ārā makkaṭa jhānabhūmiyā dūre ṭhito na sakkā tayā jhānaṃ nibbattetunti makkaṭaṃ garahiṃsu.

Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā jātakaṃ samodhānesi tadā keḷisīlatāpasā ime bhikkhū ahesuṃ komāriyaputto pana ahamevāti.

Komāriyaputtajātakaṃ navamaṃ