๔. จัมมสาฏกชาดก
เล่มที่ ๒๗ · ข้อ ๕๙๔ · บรรทัด ๒๙๔๒เรื่องนี้ในคลังชาดก
คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
cammasāṭakajātakaṃ
kalyāṇarūpo vatāyanti idaṃ satthā jetavane viharanto cammasāṭakaṃ nāma paribbājakaṃ ārabbha kathesi.
Tassa kira cammameva nivāsanañca pārupanañca. So ekadivasaṃ paribbājakārāmā nikkhamitvā sāvatthiyaṃ bhikkhāya caranto eḷakānaṃ yujjhanaṭṭhānaṃ sampāpuṇi. Eḷako taṃ disvā paharitukāmo osakki. Paribbājako esamhaṃ apacitiṃ dassetīti na paṭikkami. Eḷako vegena āgantvā taṃ ūrumhi paharitvā pātesi. Tassa taṃ asantassa paggahaṇakāraṇaṃ bhikkhusaṅghe pākaṭaṃ ahosi. Bhikkhū dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ āvuso cammasāṭakaparibbājako asantasampaggahaṇaṃ katvā vināsampattoti. Satthā āgantvā kāyanuttha bhikkhave etarahi kathāya sannisinnāti pucchitvā imāya nāmāti vutte na bhikkhave idāneva pubbepesa asantasampaggahaṃ katvā vināsaṃ Pattoti vatvā atītaṃ āhari.
Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto ekasmiṃ vāṇijakule nibbattitvā vaṇijjaṃ karoti. Tadā eko cammasāṭakaparibbājako bārāṇasiyaṃ bhikkhāya caranto eḷakānaṃ yujjhanaṭṭhānaṃ patvā eḷakaṃ osakkantaṃ disvā apacitiṃ me karotīti saññāya appaṭikkamitvā imesaṃ ettakānaṃ manussānaṃ antare ayaṃ eko eḷako amhākaṃ guṇaṃ jānātīti añjaliṃ paggayha ṭhitakova paṭhamaṃ gāthamāha
kalyāṇarūpo vatāyaṃ catuppado
subhaddako ceva supesalo ca
yo brāhmaṇaṃ jātimantūpapannaṃ
apacāyati meṇḍavaro yasassīti.
Tattha kalyāṇarūpoti kalyāṇajātiko . supesaloti suṭṭhu piyasīlo. Jātimantūpapannanti jātiyā mantehi ca sampannaṃ . Yasassīti vaṇṇabhaṇanametaṃ.
Tasmiṃ khaṇe āpaṇe nisinno paṇḍitavāṇijo taṃ paribbājakaṃ nisedhento dutiyaṃ gāthamāha
mā brāhmaṇa ittaradassanena
vissāsamāpajja catuppadassa
daḷhappahāraṃ abhikattukāmo 1-
@Footnote: 1 abhikaṅkhamāno.
Avasakkati dassati suppahāranti.
Tattha ittaradassanenāti khaṇikadassanena.
Itarassa pana paṇḍitavāṇijassa kathentasseva meṇḍako vegenāgantvā ūrumhi paharitvā taṃ tattheva vedanāpattaṃ katvā pātesi. So paridevamāno nipajji.
Satthā taṃ kāraṇaṃ pakāsento tatiyaṃ gāthamāha
ūruṭṭhī bhaggā patito khāribhāro
sabbaṃ bhaṇḍaṃ brāhmaṇasseva bhinnaṃ
ubhopi bāhā paggayheva kandati
abhidhāvataṃ 1- haññati brahmacārinti.
Tassattho bhikkhave tassa paribbājakassa ūruṭṭhikaṃ bhaggaṃ khāribhāro patito tasmiṃ parivattamāne yaṃ tassa brāhmaṇassa upakaraṇabhaṇḍaṃ taṃ sabbampi bhinnaṃ. So ubho hatthe ukkhipitvā parivāretvā ṭhitaṃ parisaṃ sandhāya abhidhāvataṃ haññati brahmacārinti vadanto kandati rodati paridevati.
Paribbājako catutthaṃ gāthaṃ āha
evaṃ so nihato seti yo apūjaṃ pasaṃsati 2-
yathāhamajja pahato hato meṇḍena dummatīti.
Tattha apūjanti apūjanīyaṃ. Yathāhamajjāti yathā ahaṃ ajja asantasampaggahaṃ katvā ṭhito meṇḍena daḷhappahārena pahato ettheva
@Footnote: 1 abhidhāvatha . 2 namassati. Mārito. Dummatīti nippañño. Evaṃ yo aññopi asantasampaggahaṃ karissati sopi ahaṃ viya dukkhaṃ anubhavissatīti.
Iti so paridevanto tattheva jīvitakkhayaṃ patto.
Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā jātakaṃ samodhānesi tadā cammasāṭako etarahi cammasāṭako ahosi paṇḍitavāṇijo pana ahamevāti.
Cammasāṭakajātakaṃ catutthaṃ
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๘ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด