๘. อรัญญชาดก

araññajātakaṃ

araññā gāmamāgammāti idaṃ satthā jetavane viharanto thūlakumārikāpalobhanaṃ ārabbha kathesi. Vatthu cullanāradakassapajātake āvibhavissati.

Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto brāhmaṇakule nibbattitvā vayappatto takkasilāyaṃ uggahitasippo bhariyāya kālakatāya puttaṃ gahetvā isipabbajjaṃ pabbajitvā himavante vasanto puttaṃ assamapade ṭhapetvā phalāphalatthāya gacchati. Tadā coresu paccantagāmaṃ paharitvā karamare gahetvā gacchantesu Ekā kumārikā palāyitvā taṃ assamapadaṃ pattā tāpasakumāraṃ palobhetvā sīlavināsaṃ pāpetvā ehi gacchāmāti āha. Pitā tāva me āgacchatu taṃ passitvā gamissāmīti. Tenahi disvā āgacchāti nikkhamitvā antarāmagge nisīdi. Tāpasakumāro pitari āgate paṭhamaṃ gāthamāha

araññā gāmamāgamma kiṃsīlaṃ kiṃvataṃ ahaṃ

purisaṃ tāta seveyyaṃ taṃ me akkhāhi pucchitoti.

Tattha araññā gāmamāgammāti tāta ahaṃ ito araññato manussapathaṃ vasanatthāya gato vasanagāmaṃ patvā kiṃ karomīti.

Athassa pitā ovādaṃ dadanto tisso gāthā āha

yo taṃ vissāsaye tāta vissāsañca khameyya te

sussūsī ca titikkhī ca taṃ bhajehi ito gato

yassa kāyena vācāya manasā natthi dukkaṭaṃ

orasīva patiṭṭhāya taṃ bhajehi ito gato

haliddarāgaṃ kapicittaṃ purisaṃ rāgavirāginaṃ

tādisaṃ tāta mā sevi nimmanusampi ce siyāti.

Tattha yo taṃ vissāsayeti yo puriso taṃ vissāseyya na parisaṅkeyya. Vissāsañca khameyya teti yo ca attani kayiramānaṃ tava vissāsampatto nirāsaṅko taṃ khameyya. Sussūsīti yo ca tava vissāsavacanaṃ sotuṃ icchati. Titikkhīti yo ca tayā kataṃ aparādhaṃ khamati. Taṃ bhajehīti taṃ purisaṃ bhajeyyāsi payirupāseyyāsi. Orasīva patiṭṭhāyāti yathā tassa urasi patiṭṭhāya vaḍḍhito orasaputto tvaṃ tādiso urasi patiṭṭhitaputto viya hutvā evarūpaṃ purisaṃ bhajeyyāsīti attho. Haliddarāganti haliddarāgasadisaṃ athiracittaṃ. Kapicittanti lahuparivattitāya makkaṭacittaṃ. Rāgavirāginanti muhutteneva rajjanavirajjanasabhāvaṃ. Nimmanussampi ce siyāti sakalajambūdīpatalaṃ kāyaduccaritādirahitassa manussassa abhāvena nimmanussaṃ siyā tathāpi tādisaṃ lahucittaṃ mā sevi sabbampi manussapathaṃ vicinitvā heṭṭhā vuttaguṇasampannameva purisaṃ seveyyāsīti attho.

Taṃ sutvā tāpasakumāro ahaṃ tāta imehi guṇehi samannāgataṃ purisaṃ kattha labhissāmi na gacchāmi tumhākaṃyeva santike vasissāmīti vatvā nivatti. Athassa pitā kasiṇaparikammaṃ ācikkhi. Ubhopi aparihīnajjhānā brahmalokaparāyanā ahesuṃ.

Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā jātakaṃ samodhānesi tadā putto ca kumārikā ca eteyeva ahesuṃ pitā tāpaso pana ahamevāti.

Araññajātakaṃ aṭṭhamaṃ