๘. วิฆาสาทชาดก

Vighāsādajātakaṃ

susukhaṃ vata jīvantīti idaṃ satthā pubbārāme viharanto keḷisīlake bhikkhū ārabbha kathesi.

Tesu hi mahāmoggallānattherena pāsādaṃ kampetvā saṃvejitesu dhammasabhāyaṃ bhikkhū tesaṃ aguṇaṃ kathentā nisīdiṃsu. Satthā āgantvā kāya nuttha bhikkhave etarahi kathāya sannisinnāti pucchitvā imāya nāmāti vutte na bhikkhave idāneva pubbepete keḷisīlakāyevāti vatvā atītaṃ āhari

atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto sakko ahosi. Athaññatarasmiṃ kāsikagāme satta bhātaro kāmesu dosaṃ disvā nikkhamitvā isipabbajjaṃ pabbajitvā majjharaññe vasantā yoge yogaṃ akatvā kāyadaḷhibahulā hutvā nānappakāraṃ kīḷaṃ kīḷantā cariṃsu. Sakko devarājā ime saṃvejessāmīti suko hutvā tesaṃ vasanaṭṭhānaṃ āgantvā ekasmiṃ rukkhe nilīyitvā te saṃvejento paṭhamaṃ gāthamāha

Susukhaṃ vata jīvanti ye janā vighāsādino

diṭṭheva dhamme pāsaṃsā samparāye ca suggatīti.

Tattha vighāsādinoti bhuttātirekaṃ bhuñjante sandhāyāha. Diṭṭheva dhammeti ye evarūpā te diṭṭheva dhamme pāsaṃsā samparāye ca tesaṃ sugati hoti. Sagge upapajjantīti adhippāyena vadati.

Atha tesu eko tassa vacanaṃ sutvā avasese āmantetvā dutiyaṃ gāthamāha

sukassa bhāsamānassa na nisāmetha paṇḍitā

idaṃ suṇātha sodariyā amhevāyaṃ pasaṃsatīti.

Tattha bhāsamānassāti mānusikāya vācāya bhaṇantassa. Na nisāmethāti na suṇātha. Idaṃ suṇāthāti idamassa vacanaṃ suṇātha. Sodariyāti samāne udare vuḍḍhabhāvena so te ālapanto āha.

Atha te paṭikkhipanto suko tatiyaṃ gāthamāha

nāhaṃ tumhe pasaṃsāmi kuṇapādā suṇātha me

ucchiṭṭhabhojino tumhe na tumhe vighāsādinoti.

Tattha kuṇapādāti kuṇapakhādakāti te ālapati.

Te tassa vacanaṃ sutvā sabbepi catutthaṃ gāthamāhaṃsu

sattavassā pabbajitā majjharaññe sikhiṇḍino

vighāseneva yāpentā mayaṃ ce bhoto gārayhā

ke nu bhoto pasaṃsitāti.

Tattha sikhiṇḍinoti cūḷāya samannāgatā. Vighāsenevāti ettakaṃ Kālaṃ satta vassāni sīhabyagghavighāseneva yāpentā yadi bhoto gārayhā atha ke nu bhoto pasaṃseyyāti.

Te lajjāpento mahāsatto pañcamaṃ gāthamāha

tumhe sīhānaṃ byagghānaṃ bālānañcāvasiṭṭhakaṃ

ucchiṭṭheneva yāpentā maññimhā vighāsādinoti.

Tattha bālānañcāvasiṭṭhakanti sesabālamigānañca avasiṭṭhakaṃ ucchiṭṭhabhojanaṃ.

Taṃ sutvā tāpasā sace mayaṃ na vighāsādā atha ke ca garahi ke vighāsādāti. Atha tesaṃ so tamatthaṃ ācikkhanto chaṭṭhaṃ gāthamāha

ye brāhmaṇassa samaṇassa aññassa ca vaṇibbino

datvāvasesaṃ bhuñjanti te janā vighāsādinoti.

Tattha vaṇibbinoti taṃ taṃ bhaṇḍaṃ yācanakassa.

Evaṃ te lajjāpetvā mahāsatto sakaṭṭhānameva gato.

Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā jātakaṃ samodhānesi tadā te satta bhātaro ime keḷisīlakā bhikkhū ahesuṃ sakko pana ahamevāti.

Vighāsādajātakaṃ aṭṭhamaṃ.