๑๐. มณิชาดก

มณิชาตกํ

จิรสฺสํ วต ปสฺสามีติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต โลลภิกฺขุํ อารพฺภ กเถสิ ฯ ปจฺจุปฺปนฺนวตฺถุํ เหฏฺฐา วุตฺตนยเมว ฯ อตีตํ อาหริ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต ปาราวโต หุตฺวา พาราณสีเสฏฺฐิสฺส มหานเส นิลียปจฺฉิยํ วสติ ฯ กาโกปิ เตน สทฺธึ วิสฺสาสํ กตฺวา ตตฺเถว วสีติ สพฺพํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ ภตฺตการโก กากสฺส ปตฺตานิ ลุญฺจิตฺวา ปิฏฺเฐน ตํ มกฺขิตฺวา เอกํ ขารขณฺฑํ วิชฺฌิตฺวา กณฺเฐ มาลํ ปิลนฺธิตฺวา ปจฺฉิยํ ปกฺขิปิ ฯ โพธิสตฺโต อรญฺญโต อาคนฺตฺวา ตํ ทิสฺวา ปริหาสํ กโรนฺโต ปฐมํ คาถมาห

จริสฺสํ วต ปสฺสามิ สหายํ มณิธารินํ

สุกตาย มสฺสุกุตฺติยา โสภเต วต เม สขาติ ฯ

ตตฺถ มสฺสุกุตฺติยาติ อิมาย มสฺสุกิริยาย ฯ

ตํ สุตฺวา กาโก ทุติยํ คาถมาห

ปรูฬฺหกจฺฉนขโลโม อหํ กมฺเม สุพฺยาวโฏ

จิรสฺสํ นหาปิตํ ลทฺธา โลมํ อนฺตมหารยีติ ฯ

ตตฺถ กมฺเม สุพฺยาวโฏติ อหํ สมฺม ราชกมฺเม สุพฺยาวโฏ โอกาสํ อลภนฺโต ปรูฬฺหกจฺฉนขโลโม อโหสินฺติ วทติ ฯ อหารยีติ อชฺช อหาเรสิ ฯ

ตโต โพธิสตฺโต ตติยํ คาถมาห

ยํ นุ โลมํ อหาเรสิ ทุลฺลภํ ลทฺธกปฺปกํ

อถ กิญฺจิ หิ เต สมฺม กณฺเฐ กึนิกิลายตีติ ฯ

ตสฺสตฺโถ ยถา ทุลฺลภํ กปฺปกํ ลภิตฺวา โลมํ อหาราเปสิ อิมํ ปิหยสิ มสฺสุกุตฺติการิตํ การยิสฺสามิ ตํ อหาราปย อถ กิญฺจิ หิ เต วายส อิทํ กณฺเฐ กึนิกิลายตีติ ฯ

ตโต กาโก เทฺว คาถา อภาสิ

มนุสฺสสุขุมาลานํ มณิ กณฺเฐสุ ลมฺพติ

เตสาหํ อนุสิกฺขามิ มา ตฺวํ มญฺเญ ทวา กตํ ฯ

สเจปิมํ ปิหยสิ มสฺสุกุตฺตึ สุการิตํ

การยิสฺสามิ เต สมฺม มณึ จาปิ ททามิ เตติ ฯ

ตตฺถ มณีติ เอวรูปานํ มนุสฺสานํ เอกํ มณิรตนํ กณฺเฐสุ ลมฺพติ ฯ เตสาหนฺติ เตสํ อหํ ฯ มา ตฺวํ มญฺเญติ ตฺวํ ปน เอตํ มยา ทวา กตนฺติ มา มญฺญิ ฯ ปิหยสีติ สเจ อิทํ มม สุกตํ มสฺสุกุตฺติกํ อิจฺฉสิ ฯ

ตํ สุตฺวา โพธิสตฺโต ฉฏฺฐํ คาถมาห

ตฺวญฺเญว มณินา ฉนฺโน สุกตาย จ มสฺสุยา

อามนฺต โข ตํ คจฺฉามิ ปิยํ เม ตว ทสฺสนนฺติ ฯ

ตตฺถ มณินาติ มณิโน ฯ อยเมว วา ปาโฐ ฯ อิทํ วุตฺตํ โหติ สมฺม วายส ตฺวญฺเญว อิมสฺส มณิโน อนุจฺฉวิโก อิมิสฺสา จ สุกตาย มสฺสุยา มม ปน ตว ทสฺสนเมว ปิยํ ตสฺมา ตํ อามนฺตยิตฺวา คจฺฉามีติ ฯ

เอวญฺจ ปน วตฺวา อุปฺปติตฺวา อญฺญตฺถ คโต ฯ กาโก ปน ตตฺเถว ชีวิตกฺขยํ ปตฺโต ฯ

สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา สจฺจานิ ปกาเสตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ สจฺจปริโยสาเน โลลภิกฺขุ อนาคามิผเล ปติฏฺฐหิ ฯ ตทา กาโก โลลภิกฺขุ อโหสิ ปาราวโต ปน อหเมวาติ ฯ

มณิชาตกํ ทสมํ ฯ

ขุรปุตฺตวคฺโค ทุติโย ฯ

อิติ ชาตกฏฺฐกถาย วีสติชาตกปฏิมณฺฑิตสฺส ฉกฺกนิปาตสฺสตฺถ- วณฺณนา นาม สมตฺตา ฯ มณิหริตคิริคามิสฺส รญฺโญ อาจริยสฺส สมฺปนฺนสีลสฺส ติปิฏกธรสฺส อตฺถธมฺเมสุ กุสลสฺส สาสนสฺส นาม เถรสฺส สิสฺเสสุ เอกสมฺมเตน อุปสมฺปทา ทฺวิวสฺสิเกน สตฺตวสฺสิก- กาลโต ปฏฺฐาย ปพฺพชฺชาย โอนมิตจิตฺเตน ปริโยทาตมานเสน อภย- สงฺคหสฺส รญฺโญ อนุปุตฺเตน พุทฺธสาสเน อารทฺธวิริเยน อคฺคญาณ- นามเกน อุปสมฺปนฺเนน ลิกฺขิตํ อิทํ ปกรณํ จตุสตฺตตาธิเก อฏฺฐสต- สกฺกราเช มิคสิรมาเส สุกฺกปกฺเข สตฺตมีทิวเส วิกาเล ทสมปทวาเร สมตฺตํ ฯ

ฉกฺกนิปาตชาตกํ นิฏฺฐิตํ ฯ

@เชิงอรรถ:

@*** หน้านี้ไม่มีข้อมูล ***