๑๐. มณิชาดก

Maṇijātakaṃ

cirassaṃ vata passāmīti idaṃ satthā jetavane viharanto lolabhikkhuṃ ārabbha kathesi. Paccuppannavatthuṃ heṭṭhā vuttanayameva. Atītaṃ āhari

atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto pārāvato hutvā bārāṇasīseṭṭhissa mahānase nilīyapacchiyaṃ vasati. Kākopi tena saddhiṃ vissāsaṃ katvā tattheva vasīti sabbaṃ vitthāretabbaṃ. Bhattakārako kākassa pattāni luñcitvā piṭṭhena taṃ makkhitvā ekaṃ khārakhaṇḍaṃ vijjhitvā kaṇṭhe mālaṃ pilandhitvā pacchiyaṃ pakkhipi. Bodhisatto araññato āgantvā taṃ disvā parihāsaṃ karonto paṭhamaṃ gāthamāha

carissaṃ vata passāmi sahāyaṃ maṇidhārinaṃ

sukatāya massukuttiyā sobhate vata me sakhāti.

Tattha massukuttiyāti imāya massukiriyāya.

Taṃ sutvā kāko dutiyaṃ gāthamāha

parūḷhakacchanakhalomo ahaṃ kamme subyāvaṭo

cirassaṃ nahāpitaṃ laddhā lomaṃ antamahārayīti.

Tattha kamme subyāvaṭoti ahaṃ samma rājakamme subyāvaṭo okāsaṃ alabhanto parūḷhakacchanakhalomo ahosinti vadati. Ahārayīti ajja ahāresi.

Tato bodhisatto tatiyaṃ gāthamāha

yaṃ nu lomaṃ ahāresi dullabhaṃ laddhakappakaṃ

atha kiñci hi te samma kaṇṭhe kiṃnikilāyatīti.

Tassattho yathā dullabhaṃ kappakaṃ labhitvā lomaṃ ahārāpesi imaṃ pihayasi massukuttikāritaṃ kārayissāmi taṃ ahārāpaya atha kiñci hi te vāyasa idaṃ kaṇṭhe kiṃnikilāyatīti.

Tato kāko dve gāthā abhāsi

manussasukhumālānaṃ maṇi kaṇṭhesu lambati

tesāhaṃ anusikkhāmi mā tvaṃ maññe davā kataṃ.

Sacepimaṃ pihayasi massukuttiṃ sukāritaṃ

kārayissāmi te samma maṇiṃ cāpi dadāmi teti.

Tattha maṇīti evarūpānaṃ manussānaṃ ekaṃ maṇiratanaṃ kaṇṭhesu lambati. Tesāhanti tesaṃ ahaṃ. Mā tvaṃ maññeti tvaṃ pana etaṃ mayā davā katanti mā maññi. Pihayasīti sace idaṃ mama sukataṃ massukuttikaṃ icchasi.

Taṃ sutvā bodhisatto chaṭṭhaṃ gāthamāha

tvaññeva maṇinā channo sukatāya ca massuyā

āmanta kho taṃ gacchāmi piyaṃ me tava dassananti.

Tattha maṇināti maṇino. Ayameva vā pāṭho. Idaṃ vuttaṃ hoti samma vāyasa tvaññeva imassa maṇino anucchaviko imissā ca sukatāya massuyā mama pana tava dassanameva piyaṃ tasmā taṃ Āmantayitvā gacchāmīti.

Evañca pana vatvā uppatitvā aññattha gato. Kāko pana tattheva jīvitakkhayaṃ patto.

Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā saccāni pakāsetvā jātakaṃ samodhānesi saccapariyosāne lolabhikkhu anāgāmiphale patiṭṭhahi. Tadā kāko lolabhikkhu ahosi pārāvato pana ahamevāti.

Maṇijātakaṃ dasamaṃ.

Khuraputtavaggo dutiyo.

Iti jātakaṭṭhakathāya vīsatijātakapaṭimaṇḍitassa chakkanipātassattha- vaṇṇanā nāma samattā. Maṇiharitagirigāmissa rañño ācariyassa sampannasīlassa tipiṭakadharassa atthadhammesu kusalassa sāsanassa nāma therassa sissesu ekasammatena upasampadā dvivassikena sattavassika- kālato paṭṭhāya pabbajjāya onamitacittena pariyodātamānasena abhaya- saṅgahassa rañño anuputtena buddhasāsane āraddhaviriyena aggañāṇa- nāmakena upasampannena likkhitaṃ idaṃ pakaraṇaṃ catusattatādhike aṭṭhasata- sakkarāje migasiramāse sukkapakkhe sattamīdivase vikāle dasamapadavāre samattaṃ.

Chakkanipātajātakaṃ niṭṭhitaṃ.

@Footnote:

@*** hanṛ´ānīṛ´ā´mḗmīkhṛ´amūla ***