๔. จุลลสุวกราชชาดก

๔. จูฬสุวกราชชาดก (๔๓๐)

ว่าด้วยพญานกแขกเต้า

(ท้าวสักกะตรัสถามพญานกแขกเต้าว่า)

หมู่ต้นไม้มีใบเขียวชอุ่ม มีผลดาษดื่น มีอยู่เป็นจำนวนมาก

ทำไมหนอ ใจของนกแขกเต้า

จึงยินดีต้นไม้แห้งเป็นโพรงไม่สร่างซา

(พญานกแขกเต้าตอบว่า)

ผลของต้นไม้นี้ ข้าพเจ้าอาศัยกินอยู่หลายปี

แม้ไม่มีผล ข้าพเจ้ารู้แล้ว แต่ก็ยังรักษาไมตรีนั้นไว้เหมือนเดิม

(ท้าวสักกะตรัสถามว่า)

ต้นไม้แห้ง ต้นไม้เป็นโพรง และต้นไม้ปราศจากใบและผล

ฝูงนกก็พากันละทิ้งไป นี่นกน้อย เจ้าเห็นโทษอะไร

(พญานกแขกเต้าตอบว่า)

นกเหล่าใดต้องการผลไม้จึงคบหา

รู้ว่าไม่มีผลก็ละทิ้งต้นไม้นั้นไป

นกเหล่านั้นเป็นพวกเห็นแต่ประโยชน์ส่วนตน

โง่เขลา เป็นผู้ทำลายพวกพ้อง

(ท้าวสักกะตรัสว่า)

เป็นการดี เจ้าปักษี ที่เจ้าได้กระทำความเป็นเพื่อน ไมตรี

และความสนิทสนมในหมู่พวก ถ้าคุณธรรมข้อนี้เจ้าพอใจ

เจ้าก็เป็นที่สรรรเสริญของผู้รู้ทั้งหลาย

นี่เจ้านกแขกเต้าผู้มีปีกบินไปในอากาศ

เรานั้นจะให้พรแก่เจ้า

เจ้าจงเลือกพรสักอย่างหนึ่งตามที่เจ้าพอใจเถิด

(พญานกแขกเต้ากล่าวว่า)

ทำไมหนอ ข้าพเจ้าจะพึงเห็นต้นไม้นี้กลับมีใบมีผลได้อีก

ข้าพเจ้าจะพึงยินดีอย่างยิ่งเหมือนคนจนได้ขุมทรัพย์

(พระผู้มีพระภาคตรัสว่า)

ลำดับนั้น ท้าวสักกะทรงถือเอาน้ำอมฤตรดต้นไม้

กิ่งของต้นไม้นั้นก็แตกออกมา มีเงาร่มเย็น น่ารื่นรมย์ใจ

(พญานกแขกเต้ากล่าวว่า)

ท้าวสักกะ วันนี้ข้าพระองค์มีความสุขเพราะเห็นต้นไม้มีผลฉันใด

ขอพระองค์พร้อมทั้งพระประยูรญาติทั้งปวงจงมีความสุขฉันนั้นเถิด

(พระผู้มีพระภาคตรัสว่า)

ท้าวสักกะครั้นประทานพร

บันดาลให้ต้นไม้มีผลแก่นกแขกเต้าแล้ว

พร้อมด้วยพระมเหสี ก็เสด็จหลีกไปยังสวนเทพนันทวัน

จูฬสุวกราชชาดกที่ ๔ จบ