๑๑. มัฏฐกุณฑลิชาดก

๑๑. มัฏฐกุณฑลีชาดก (๔๔๙)

ว่าด้วยมัฏฐกุณฑลีเทพบุตร ๑-

(พราหมณ์จะถามมาณพว่า)

เจ้าประดับตกแต่งร่างกาย ใส่ต่างหูเกลี้ยง

ทัดทรงดอกไม้ มีกายลูบไล้ด้วยจุรณแก่นจันทน์แดง

ประคองแขนคร่ำครวญอยู่กลางป่า

เจ้ามีทุกข์เรื่องอะไร

(มาณพตอบว่า)

เรือนรถที่ทำด้วยทองคำ งามผุดผ่องเกิดขึ้นแก่ข้าพเจ้า

ข้าพเจ้ายังหาล้อรถทั้งคู่นั้นไม่ได้

เพราะความทุกข์นั้น ข้าพเจ้าจักยอมสละชีวิต

(พราหมณ์รับรองว่า)

พ่อมาณพผู้เจริญ ล้อทองคำ ล้อแก้วมณี ล้อทองแดง

หรือล้อเงิน จงบอกข้ามา ข้าจะจัดล้อทั้งคู่ให้เจ้า

@เชิงอรรถ :

@๑ ดู ขุ.วิ.(แปล) ๒๖/๑๒๐๗-๑๒๑๖/๑๕๑-๑๕๓

มาณพได้กล่าวแก่พราหมณ์นั้นว่า

ดวงจันทร์และดวงอาทิตย์ทั้ง ๒ ย่อมปรากฏในท้องฟ้านั้น

รถทองของข้าพเจ้าย่อมงามด้วยล้อทั้งคู่นั้น

(พราหมณ์กล่าวว่า)

พ่อมาณพ เจ้าโง่นัก ที่มาปรารถนาสิ่งที่ไม่ควรปรารถนา

ข้าเข้าใจว่า เจ้าจักตายเสียเปล่า

เพราะเจ้าไม่มีทางจะได้ดวงจันทร์และดวงอาทิตย์เลย

(มาณพกล่าวว่า)

แม้การโคจรไปมาของดวงจันทร์และดวงอาทิตย์ก็ยังปรากฏ

รัศมียังปรากฏในวิถีทั้ง ๒

ส่วนคนที่ตายไปแล้วย่อมไม่ปรากฏ

เราทั้ง ๒ ผู้ร้องไห้คร่ำครวญอยู่ในที่นี้ ใครหนอโง่กว่ากัน

(พราหมณ์กล่าวว่า)

พ่อมาณพ เจ้าพูดจริงแท้ เราทั้ง ๒ ผู้ร้องไห้คร่ำครวญอยู่

ข้านี่แหละโง่กว่า ที่มาปรารถนาคนที่ตายไปแล้ว

เหมือนทารกร้องไห้อยากได้ดวงจันทร์

เจ้าช่วยระงับข้าผู้เร่าร้อนให้สงบ

ดับความกระวนกระวายทั้งหมดได้

เหมือนคนใช้น้ำราดดับไฟที่ติดเปรียง

เจ้าได้บรรเทาความเศร้าโศกของข้าผู้กำลังเศร้าโศกถึงบุตร

ชื่อว่าได้ช่วยถอนลูกศรคือความโศก

ซึ่งเสียบที่หัวใจของข้าขึ้นได้แล้วหนอ

พ่อมาณพ ข้าซึ่งเจ้าช่วยถอนลูกศรคือความโศกขึ้นให้แล้ว

เป็นผู้ปราศจากความเศร้าโศก ไม่ขุ่นมัว ไม่ร้องไห้

เพราะได้ฟังคำของเจ้า

มัฏฐกุณฑลีชาดกที่ ๑๑ จบ