ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๗
  6. /
  7. เอกาทสกนิบาตชาดก
  8. /
  9. ๓. ธรรมเทวปุตตชาดก

๓. ธรรมเทวปุตตชาดก

เล่มที่ ๒๗ · ข้อ ๑๕๑๕ · บรรทัด ๖๑๑๑เรื่องนี้ในคลังชาดก

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

ฉบับหลวงฉบับมหาจุฬาฯบาลีอักษรไทยPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาบาลีอักษรไทยAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

3 Dhammadevaputtajātakaṃ.

Yasokaro puññakarohamasmīti idaṃ satthā jetavane viharanto devadattassa paṭhavippavesanaṃ ārabbha kathesi.

Tadā hi bhikkhū dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ āvuso devadatto tathāgatena saddhiṃ paṭivirujjhitvā paṭhaviṃ paviṭṭhoti. Satthā āgantvā kāyanuttha bhikkhave etarahi kathāya sannisinnāti pucchitvā imāyanāmāti vutte na idāni tāvesa bhikkhave mama jinacakke ca pahāraṃ datvā paṭhaviṃ paviṭṭho pubbepi dhammacakke pahāraṃ datvā paṭhaviṃ paviṭṭho avīciparāyano jātoti vatvā atītaṃ āhari

atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto kāmāvacaradevaloke dhammonāma devaputto hutvā nibbatti. Devadatto adhammonāma. Tesu dhammo dibbālaṅkārapaṭimaṇḍito dibbarathavaramāruyha accharāgaṇaparivuto manussesu sāyamāsaṃ bhuñjitvā attano attano gharadvāresu sukhakathāya nisinnesu puṇṇamuposathadivase gāmanigamajanapadarājadhānīsu ākāse ṭhatvā pāṇātipātādīhi dasahi akusalakammapathehi viramitvā mātupaṭṭhānadhammaṃ pitupaṭṭhānadhammaṃ tividhasucaritadhammameva pūretha evaṃ saggaparāyanā hutvā mahantaṃ yasaṃ anubhavissathāti manusse dasa kusalakammapathe samādapento jambūdīpaṃ padakkhiṇaṃ karoti. Adhammo pana devaputto pāṇaṃ hanathāti ādinā nayena dasa akusalakammapathe samādapento jambūdīpaṃ vāmaṃ Karoti. Atha tesaṃ ākāse rathā sammukhā ahesuṃ. Atha tesaṃ parisā tumhe kassa tumhe kassāti pucchitvā mayaṃ dhammassāti mayaṃ dhammassāti vatvā maggā ukkamitvā dvidhā jātā. Dhammopi adhammaṃ āmantetvā samma tvaṃ adhammo ahaṃ dhammo maggo mayhaṃ anucchaviko tava rathaṃ ukkāmetvā mayhaṃ maggaṃ dehīti paṭhamaṃ gāthamāha

yasokaro puññakarohamasmi

sadatthuto samaṇabrāhmaṇānaṃ

maggāraho devamanussapūjito

dhammo ahaṃ dehi adhamma magganti.

Tattha yasokaroti ahaṃ devamanussānaṃ yasadāyako dutiyapadepi eseva nayo. Sadatthutoti sadā thuto niccappasaṭṭho.

Tatoparo āha

adhammayānaṃ daḷhamāruhitvā

asantasanto balavāhamasmi

sa kissa hetumhi tavajjadajjaṃ

maggaṃ ahaṃ dhamma adinnapubbaṃ.

Dhammo have pāturahosi pubbe

pacchā adhammo udapādi loke

jeṭṭho ca seṭṭho ca sanantano ca

uyyāhi jeṭṭhassa kaniṭṭha maggā.

Na yācanāya napi pāṭirūpā

na arahati tehaṃ dadeyya maggaṃ

yuddhañca no hotu ubhinnamajja

yuddhasmi yo jīyati tassa maggo.

Sabbā disā anusaṭohamasmi

mahabbalo amitayaso atulyo

guṇehi sabbehi upetarūpo

dhammo adhamma tvaṃ kathaṃ vijessasi.

Lohena ve haññati jātarūpaṃ

na jātarūpena hananti lohaṃ

sace adhammo haññati dhammamajja

ayo suvaṇṇaṃ viya dassaneyyaṃ.

Sace tuvaṃ yuddhabalo adhamma

na tuyha vuḍḍhā ca gurū ca atthi

maggañca te damhi piyāppiyena

vācāduruttānipi te khamāmīti.

Imā cha gāthā tesaṃyeva vacanapaṭivacanavasena kathitā.

Tattha sa kissa hetumhi tavajjadajjanti so hi ahaṃ adhammo adhammayānaṃ rathaṃ āruyha abhīto balavā kiṃkāraṇā ajja bho dhamma kassaci adinnapubbaṃ maggaṃ tuyhaṃ dammīti. Pubbeti paṭhamakappikakāle imasmiṃ loke dasakusalakammapathadhammo ca pubbeva pāturahosi pacchā Adhammo. Jeṭṭho cāti pubbe nibbattabhāvena ahaṃ jeṭṭho ca seṭṭho ca porāṇako ca tvaṃ pana kaniṭṭho tasmā maggā uyyāhīti vadati. Napi pāṭirūpāti ahaṃ te neva yācanāya na paṭirūpavacanena na maggārahatāya maggaṃ dadeyyaṃ. Anusaṭoti ahañcatasso disā catasso anudisāti sabbā disā attano guṇena paṭṭhato paññāto pākaṭo. Lohenāti ayamuṭṭhikena. Haññatīti hanissati. Yuddhabalo adhammāti sace tvaṃ yuddhabalosi. Vuḍḍhā ca gurū cāti yadi tuyhaṃ ime vuḍḍhā ime gurū paṇḍitāti evaṃ natthi. Piyāppiyenāti piyenapi appiyenapi dadanto piyena piyaṃ te maggaṃ dadāmīti attho.

Bodhisattena pana imāya gāthāya kathitakkhaṇeyeva adhammo rathe ṭhātuṃ asakkonto avaṃsiro paṭhaviyaṃ patitvā paṭhaviyā vivare dinne gantvā avīcimhiyeva nibbatti. Etamatthaṃ viditvā bhagavā abhisambuddho hutvā sesagāthā abhāsi

idañca sutvā vacanaṃ adhammo

avaṃsiro patito uddhapādo

yuddhatthiko na labhāmi yuddhaṃ

ettāvatā hoti hato adhammo.

Khantībalo yuddhabalaṃ vijetvā

hantvā adhammaṃ nihanitva bhūmyā

Pāyāsi citto abhiruyha sandanaṃ

maggeneva atibalo saccanikkamo.

Mātāpitā samaṇabrāhmaṇā ca

asammānitā yassa sake agāre

idheva nikkhippa sarīradehaṃ

kāyassa bhedā nirayaṃ vajanti te

yathā adhammo patito avaṃsiro.

Mātāpitā samaṇabrāhmaṇā ca

susammānitā yassa sake agāre

idheva nikkhippa sarīradehaṃ

kāyassa bhedā sugatiṃ vajanti te

yathāpi dhammo abhiruyha sandananti.

Tattha yuddhatthiko ceti ayaṃ tassa vilāpo. So kira vilapantoyeva patitvā paṭhaviṃ paviṭṭho. Ettāvatāti bhikkhave yāvatā paṭhaviṃ paviṭṭho ettāvatā adhammo hatonāma hoti. Khantībaloti bhikkhave evaṃ adhammo paṭhaviṃ paviṭṭho adhivāsanakhantībalo yuddhabalaṃ vijetvā vadhitvā bhūmiyaṃ nihanitvā pātetvā cittajātatāya niyacitto attano rathaṃ āruyha maggeneva saccanikkamo tathaparakkamo devaputto pāyāsi. Asammānitāti asakkatā. Sarīradehanti imasmiṃyeva loke sarīrasaṅkhātaṃ dehaṃ nikkhipitvā. Nirayaṃ vajantīti yassa pāpapuggalassa ete ca sakkārārahā geheva asakkatā tathārūpā Yathā adhammo patito avaṃsiro evaṃ avaṃsirā nirayaṃ vajantīti attho. Sugatiṃ vajantīti yassa panete sakkatā tādisā paṇḍitā yathāpi dhammo sandanaṃ abhiruyha devalokaṃ gato evaṃ sugatiṃ vajantīti.

Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā na bhikkhave idāneva pubbepi devadatto mayā saddhiṃ paṭivirujjhitvā paṭhaviṃ paviṭṭhoti vatvā jātakaṃ samodhānesi tadā adhammo devadatto ahosi parisāpissa devadattassa parisā dhammo pana ahameva parisā pana buddhaparisāyevāti.

Dhammadevaputtajātakaṃ tatiyaṃ.

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๔๐ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
หัวข้อก่อนหน้า๒. ชุณหชาดกกลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๗เอกาทสกนิบาตชาดกหัวข้อถัดไป๔. อุทยชาดก