บททั่วไปลำดับ ๓ จาก ๑๔
เขมาเขมสรณทีปิกคาถา
คาถาแสดงที่พึ่งอันเกษมและไม่เกษม — ชี้ว่าการถือภูเขา ป่า อาราม หรือรุกขเจดีย์เป็นที่พึ่งนั้นไม่อาจพ้นทุกข์ได้ มีแต่พระรัตนตรัยและอริยสัจ ๔ เท่านั้นที่เป็นที่พึ่งอันเกษม สวดในทำวัตรเย็น
khemakhem sarana katha
๒๑ บทมีคำอ่านมีคำแปล
“มนุษย์เป็นอันมาก เมื่อเกิดมีภัยคุกคามแล้ว”
บทนำสวด
- (ผู้นำสวด) หันทะ มะยัง เขมาเขมะสะระณะทีปิกะคาถาโย ภะณามะ เส.เชิญเถิด เราทั้งหลาย จงสวดคาถาแสดงที่พึ่งอันเกษมและไม่เกษมเถิด.
ที่พึ่งอันไม่เกษม
- พะหุง เว สะระณัง ยันติ,มนุษย์เป็นอันมาก เมื่อเกิดมีภัยคุกคามแล้ว,
- ปัพพะตานิ วะนานิ จะ,ก็ถือเอาภูเขาบ้าง ป่าไม้บ้าง,
- อารามะรุกขะเจต๎ยานิ,อารามและรุกขเจดีย์บ้าง,
- มะนุสสา ภะยะตัชชิตา.ว่าเป็นสรณะที่พึ่ง.
- เนตัง โข สะระณัง เขมัง,นั่น มิใช่สรณะอันเกษมเลย,
- เนตัง สะระณะมุตตะมัง,นั่น มิใช่สรณะอันสูงสุด,
- เนตัง สะระณะมาคัมมะ,เขาอาศัยสรณะนั่นแล้ว,
- สัพพะทุกขา ปะมุจจะติ.ย่อมไม่พ้นจากทุกข์ทั้งปวงได้.
ที่พึ่งอันเกษม
- โย จะ พุทธัญจะ ธัมมัญจะ,ส่วนผู้ใด ถือเอาพระพุทธ พระธรรม,
- สังฆัญจะ สะระณัง คะโต,และพระสงฆ์ เป็นสรณะแล้ว,
- จัตตาริ อะริยะสัจจานิ,เห็นอริยสัจคือ ความจริงอันประเสริฐสี่,
- สัมมัปปัญญายะ ปัสสะติ.ด้วยปัญญาอันชอบ.
- ทุกขัง ทุกขะสะมุปปาทัง,คือเห็นความทุกข์ เหตุให้เกิดทุกข์,
- ทุกขัสสะ จะ อะติกกะมัง,ความก้าวล่วงทุกข์เสียได้,
- อะริยัญจัฏฐังคิกัง มัคคัง,และอริยมรรคมีองค์แปดอันประเสริฐ,
- ทุกขูปะสะมะคามินัง.เครื่องถึงความระงับทุกข์.
- เอตัง โข สะระณัง เขมัง,นั่นแหละ เป็นสรณะอันเกษม,
- เอตัง สะระณะมุตตะมัง,นั่น เป็นสรณะอันสูงสุด,
- เอตัง สะระณะมาคัมมะ,เขาอาศัยสรณะนั่นแล้ว,
- สัพพะทุกขา ปะมุจจะติ.ย่อมพ้นจากทุกข์ทั้งปวงได้.
ข้อมูลบทสวด
- ลำดับ
- ๓ ใน ๑๔
- จำนวนบท
- ๒๑
- ประเภท
- คาถา
- เสียงสวด
- ยังไม่มี
ที่มาและการตรวจทาน
- บาลี
- ยังไม่ได้ทานกับต้นฉบับ
- คำแปล
- ยังไม่ได้ทานกับต้นฉบับ
ที่มาในพระไตรปิฎก
- ธ. ขุ. ๒๕/๒๗/๒๔ (ตามแหล่งไทย)
ที่มาของสำนวน
A Chanting Guide
คำอ่านโรมัน
Pali: "A Chanting Guide", Dhammayut Order (CC BY-NC 4.0), บรรทัดนำฉบับโรมันพิมพ์ว่า khemākhema-saraṇa-gamana-paridīpikā-gāthāyo ฉบับไทยอ่าน เขมาเขมะสะระณะทีปิกะคาถาโย — ชื่อเรียกต่างกันเล็กน้อยตามแต่ละฉบับพิมพ์ คงตามแหล่งของแต่ละฝั่ง
คำอ่านไทยและคำแปล
ตัวบทคำแปล
คำอ่านไทย+คำแปลจาก watpamahachai.net/watpamahachai-28.htm (สำนวนแรก); คำแปลไทยของบรรทัดนำ (หันทะ มะยังฯ) เป็นคำแปลเชิงกระบวนพิธีตามสูตร "เชิญเถิด เราทั้งหลายฯ" ที่ฉบับแปลไทยใช้ทั่วไป ไม่ใช่ตัวบทสวด