๘. วิชยาเถรีคาถา
เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๔๕๘ · บรรทัด ๙๓๘๑
คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
458. 8. Vijayātherīgāthāvaṇṇanā
catukkhattuntiādikā vijayāya theriyā gāthā.
Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī anukkamena paribrūhitakusalamūlā devamanussesu saṃsarantī imasmiṃ buddhuppāde rājagahe aññatarasmiṃ kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patvā khemāya theriyā gihikāle sahāyikā ahosi. Sā tassā pabbajitabhāvaṃ sutvā "sāpi nāma rājamahesī pabbajissati kimaṅgaṃ 1- panāhan"ti pabbajitukāmāyeva hutvā khemāya theriyā santikaṃ upasaṅkami. Therī tassā ajjhāsayaṃ ñatvā tathā dhammaṃ desesi, yathā saṃsāre saṃviggamānasā sāsane sā abhippasannā bhavissati. Sā taṃ dhammaṃ sutvā saṃvegajātā paṭiladdhasaddhā ca hutvā pabbajjaṃ yāci. Therī taṃ pabbājesi. Sā pabbajitvā katapubbakiccā vipassanaṃ paṭṭhapetvā hetusampannatāya nacirasseva saha paṭisambhidāhi arahattaṃ patvā attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā udānavasena:-
"catukkhattuṃ pañcakkhattuṃ vihārā upanikkhamiṃ
aladdhā cetaso santiṃ citte avasavattinī.
Bhikkhuniṃ upasaṅkamma sakkaccaṃ paripucchahaṃ
sā me dhammamadesesi dhātuāyatanāni ca.
Cattāri ariyasaccāni indriyāni balāni ca
bojjhaṅgaṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ uttamatthassa pattiyā.
Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā karontī anusāsaniṃ
rattiyā purime yāme pubbajātimanussariṃ.
@Footnote: 1 Sī. kimaṅga
Rattiyā majjhime yāme dibbacakkhuṃ visodhayiṃ
rattiyā pacchime yāme tamokkhandhaṃ padālayiṃ.
Pītisukhena ca kāyaṃ pharitvā vihariṃ tadā
sattamiyā pāde pasāresiṃ tamokkhandhaṃ padāliyā"ti imā gāthā abhāsi.
Tattha bhikkhuninti khemātheriṃ sandhāya vadati.
Bojjhaṅgaṭṭhaṅgikaṃ magganti sattabojjhaṅgaṃ aṭṭhaṅgikañca ariyamaggaṃ. Uttamatthassa pattiyāti arahattassa nibbānasseva vā pattiyā adhigamāya.
Pītisukhenāti phalasamāpattipariyāpannāya pītiyā sukhena ca. Kāyanti sampayuttaṃ 1- nāmakāyaṃ tadanusārena rūpakāyañca. Pharitvāti phusitvā byāpetvā vā. Sattamiyā pāde pasāresinti vipassanāya āraddhadivasato sattamiyaṃ pallaṅkaṃ bhinditvā pāde pasāresiṃ. Kathaṃ? tamokkhandhaṃ padāliya, apadālitapubbaṃ mohakkhandhaṃ aggamagga- ñāṇāsinā padāletvā. Sesaṃ heṭṭhā vuttanayameva.
Vijayātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
Chakkanipātavaṇṇanā niṭṭhitā.
@Footnote: 1 cha.Ma. taṃsampayuttaṃ
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๔ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด