๗. อยกูฏชาดก
เล่มที่ ๒๗ · ข้อ ๖๘๖ · บรรทัด ๓๒๖๘เรื่องนี้ในคลังชาดก
คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Ayakūṭajātakaṃ
sabbāyasaṃ kūṭanti idaṃ satthā jetavane viharanto lokatthacariyaṃ ārabbha kathesi. Vatthu mahākaṇhajātake āvibhavissati.
Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto tassa aggamahesiyā kucchimhi nibbattitvā vayappatto uggahitasippo pitu accayena rajje patiṭṭhāya dhammena rajjaṃ kāresi. Tadā manussā devatāmaṅgalikā hutvā bahū ajeḷakādayo māretvā devatānaṃ balīkammaṃ karonti. Bodhisatto pāṇo na hantabboti bheriñcārāpesi. Yakkhā balīkammaṃ alabhamānā bodhisattassa kujjhitvā himavante yakkhasamāgamaṃ gantvā bodhisattassa māraṇatthāya ekaṃ kakkhalaṃ yakkhaṃ pesesuṃ. So kaṇṇikamattaṃ mahantaṃ ādittaṃ ayakūṭaṃ gahetvā iminā naṃ paharitvā māressāmīti āgantvā majjhimayāmasamanantare bodhisattassa sayanamatthake aṭṭhāsi. Tasmiṃ khaṇe sakkassa āsanaṃ uṇhākāraṃ dassesi. So āvajjamāno taṃ kāraṇaṃ ñatvā indavajiraṃ ādāya gantvā yakkhassa upari aṭṭhāsi. Bodhisatto yakkhaṃ disvā kinnukho esa maṃ rakkhamāno ṭhito udāhu māretukāmoti tena saddhiṃ sallapanto paṭhamaṃ gāthamāha
sabbāyasaṃ kūṭamatippamāṇaṃ
paggayha yo tiṭṭhasi antalikkhe
Rakkhāya maṃ tvaṃ vihitonusajja
udāhu me vāyamase 1- vadhāyāti.
Tattha vihitonusajjāti vihitonusi ajja.
Bodhisatto pana yakkhameva passati na sakkaṃ. Yakkho sakkassa bhayena bodhisattaṃ paharituṃ na sakkoti. So bodhisattassa kathaṃ sutvā mahārāja nāhaṃ tava rakkhāya ṭhito iminā pana jalitaayakūṭena paharitvā taṃ māressāmīti āgatomhi sakkassa bhayena taṃ paharituṃ na sakkomīti etamatthaṃ dīpento dutiyaṃ gāthamāha
dūtohaṃ rājidha rakkhasānaṃ
vadhāya tuyhaṃ pahitohamasmi
indo ca taṃ rakkhati devarājā
tenuttamaṅgaṃ na te phālayāmīti.
Taṃ sutvā bodhisatto itarā dve gāthā abhāsi
sace ca maṃ rakkhati devarājā
devānamindo maghavā sujampati
kāmaṃ pisācā vinadantu satte 2-
na santase rakkhasiyā pajāya
kāmaṃ kaṇḍantu kumbhaṇḍā sabbe paṃsupisācakā
nālaṃ pisācā yuddhāya mahatī sā vibhesikāti 3-.
Tattha rakkhasiyā pajāyāti rakkhasīsaṅkhātāya pajāya
@Footnote: 1. cetayase. 2. sabbe. 3. vihesikā. Rakkhasasattānanti attho. Kumbhaṇḍāti kumbhamattarahassaṅgā mahodarā yakkhā. Paṃsupisācakāti saṅkāraṭṭhāne pisācā. Nālanti pisācakā nāma mayā saddhiṃ yuddhāya na samatthā. Mahatī sā vibhesikāti yaṃ panete yakkhā sannipatitvā vibhesikaṃ dassenti sā mahatī vibhesikā bhāyanākāradassanamattameva mayhaṃ na panāhaṃ bhāyāmīti attho.
Sakko yakkhaṃ palāpetvā mahāsattaṃ ovaditvā mā bhāyi mahārāja ito paṭṭhāya tava rakkhā mamāyattāti vatvā sakaṭṭhānameva gato.
Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā jātakaṃ samodhānesi tadā sakko anuruddho ahosi bārāṇasīrājā pana ahamevāti.
Ayakūṭajātakaṃ sattamaṃ
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๘ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด