๔. มาตุโปสกคิชฌชาดก

Gijjhajātakaṃ

te kathaṃ nu karissantīti idaṃ satthā jetavane viharanto mātu- posakabhikkhuṃ ārabbha kathesi. Vatthuṃ sāmajātake āvībhavissati.

Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto gijjhayoniyaṃ nibbattitvā vayappatto vuḍḍhe parihīnacakkhuke mātāpitaro gijjhaguhāyaṃ ṭhapetvā gomaṃsādīni āharitvā posesi. Tasmiṃ kāle bārāṇasiyaṃ susāne eko nesādo aniyamitvā gijjhānaṃ pāse oḍesi. Athekadivasaṃ bodhisatto gomaṃsaṃ pariyesanto susānaṃ paviṭṭho pādena pāse bajjhitvā attānaṃ na cintesi vuḍḍhe pana mātāpitaro anussaritvā kathaṃ nu kho me mātāpitaro yāpessanti mama bandhabhāvaṃpi ajānantā anāthā nippaccayā pabbataguhāyameva sussitvā marissanti maññeti vilapanto paṭhamaṃ gāthamāha

Te kathaṃ nu karissanti vuḍḍhā giridarīsayā

ahaṃ bandhosmi pāsena nilīyassa vasaṃ gatoti.

Tattha nilīyassāti evaṃnāmakassa nesādaputtassa.

Nesādaputto tassa paridevitaṃ sutvā āha

kiṃ gijjha paridevesi kā nu te paridevanā

na me suto vā diṭṭho vā bhāsanto mānusiṃ dijo.

Bharāmi mātāpitaro vuḍḍhe giridarīsaye

te kathannu karissanti ahaṃ vasaṃ gato tava.

Yannu gijjho yojanasataṃ kuṇapāni apekkhati

kasmā jālañca pāsañca āsajjāpi na bujjhasīti.

Yadā parābhavo hoti poso jīvitasaṅkhayo

atha jālañca pāsañca āsajjāpi na bujjhatīti.

Bharassu mātāpitaro vuḍḍhe giridarīsaye

mayā tvaṃ samanuññāto sotthiṃ passāhi ñātake.

Evaṃ luddhaka nandassu saha sabbehi ñātibhi

bharissaṃ mātāpitaro vuḍḍhe giridarīsayeti. Nesādaputtena dutiyā gijjhena tatiyā iti imā gāthā paṭipāṭiyā vuttā.

Tattha yannūti yaṃ nu etaṃ loke kathīyati. Gijjho yojanasataṃ kuṇapāni apekkhatīti yojanasataṃ atikkamma ṭhitāni kuṇapāni passati taṃ yadi kathaṃ atha kasmā tvaṃ imaṃ jālañca pāsañca āsajjāpi Na bujjhasi santikaṃ āgantvāpi na jānāsīti. Parābhavoti vināso. Bharassūti idaṃ so bodhisattassa dhammakathaṃ sutvā paṇḍito gijjharājā paridevanto na attano paridevati mātāpitūnaṃ paridevati nāyaṃ māretuṃ yuttoti tassa tussitvā āha vatvā ca pana piyacittena muducittena pāsaṃ mocesi.

Athassa bodhisatto maraṇadukkhato mutto sukhito anumodanaṃ karonto osānagāthaṃpi vatvā mukhapūraṃ maṃsaṃ ādāya gantvā mātāpitūnaṃ adāsi.

Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā saccāni pakāsetvā jātakaṃ samodhānesi saccapariyosāne mātuposakabhikkhu sotāpattiphale patiṭṭhahi. Tadā nesādaputto channo ahosi mātāpitaro mahā- rājakulāni ahesuṃ gijjharājā pana ahamevāti.

Gijjhajātakaṃ catutthaṃ.