๓. ชัยทิศชาดก

[๒๒๙๖] จิรสฺสํ วต เม อุทปาทิ อชฺช ภกฺโข มหา สตฺตมิภตฺตกาเล กุโตสิ โก วาสิ ตทิงฺฆ พฺรูหิ อาจิกฺข ชาตึ วิทิโต ยถาสิ ฯ

[๒๒๙๗] ปญฺจาลราชา มิควํ ปวิฏฺโฐ ชยทฺทิโส นาม ยทิ สุโต เต จรามิ กจฺฉานิ วนานิ จาหํ ปสทํ อิมํ ขาท มมชฺช มุญฺจ ฯ

[๒๒๙๘] เสเนว ตฺวํ ปณสิ สยฺหมาโน ๑ มเมส ภกฺโข ปสโท ยํ วเทสิ ตํ ขาทิยาน ปสทํ ชิฆญฺญํ ขาทิสฺสํ ปจฺฉา น วิลาปกาโล ฯ

[๒๒๙๙] น จตฺถิ โมกฺโข มม นิกฺกเยน ๒ คนฺตฺวาน ปจฺจาคมนาย ปเญฺห #๑ สี. ม. สสฺสมาโน ฯ ๒ สี. วิกฺกเยน ฯ ตํ สงฺครํ พฺราหฺมณสปฺปทาย สจฺจานุรกฺขี ปุนราวชิสฺสํ ฯ

[๒๓๐๐] กึ กมฺมชาตํ อนุตปฺปเต ตํ ปตฺตํ สมีปํ มรณสฺส ราช อาจิกฺข เม ตํ อปิ สกฺกุเณมุ อนุชายิตุํ อาคมนาย ปเญฺห ฯ

[๒๓๐๑] กตา มยา พฺราหฺมณสฺส ธนาสา ตํ สงฺครํ ปฏิโมกฺกํ น มุตฺตํ ตํ สงฺครํ พฺราหฺมณสปฺปทาย สจฺจานุรกฺขี ปุนราวชิสฺสํ ฯ

[๒๓๐๒] ยา เต กตา พฺราหฺมณสฺส ธนาสา ตํ สงฺครํ ปฏิโมกฺกํ น มุตฺตํ ตํ สงฺครํ พฺราหฺมณสปฺปทาย สจฺจานุรกฺขี ปุนราวชสฺสุ ฯ

[๒๓๐๓] มุตฺโต จ โส โปริสาทสฺส หตฺถา คนฺตฺวา สกํ มนฺทิรํ กามกามี ตํ สงฺครํ พฺราหฺมณสปฺปทาย อามนฺตยี ปุตฺตมลีนสตฺตุํ ๑ ฯ อชฺเชว รชฺชํ อภิเสจยสฺสุ ๒ ธมฺมญฺจ รฏฺเฐสุ ชเนสุ ๓ จาปิ #๑ ม. -สตตํ ฯ ๒ ม. อภิสิญฺจยสฺสุ ฯ ๓ ม. ธมฺมํ จร เสสุ ปเรสุ - ฯ อธมฺมกาโร จ เต มาหุ รฏฺเฐ คจฺฉามหํ โปริสาทสฺส ญนฺเต ๑ ฯ

[๒๓๐๔] กึ กมฺม กุพฺพํ ตว เทว ปาเท ๒ นาราธยึ ตํ ตทิจฺฉามิ โสตุํ ยมชฺช รชฺชมฺหิ อุทสฺสเย ตุวํ รชฺชํปิ นิจฺเฉยฺย ๓ ตยา วินาหํ ฯ

[๒๓๐๕] น กมฺมุนา วา วจสา จ ๔ ตาต อปราธิโตหํ ตุวิยํ สรามิ สทฺธิญฺจ ๕ กตฺวา ปุริสาทเกน สจฺจานุรกฺขี ปุนหํ คมิสฺสํ ฯ

[๒๓๐๖] อหํ คมิสฺสามิ อิเธว โหหิ นตฺถิ ตโต ชีวโต วิปฺปโมกฺโข สเจ ตุวํ คจฺฉสิเยว ราช อหํปิ คจฺฉามิ อุโภ น โหม ฯ

[๒๓๐๗] อทฺธา หิ ตาต สตาเนส ธมฺโม มรณา จ เม ทุกฺขตรํ ตทสฺส กมฺมาสปาโท ตํ ยทา ปจิตฺวา ปสยฺห ขาเท ภิทารุกฺขมูเล ฯ

[๒๓๐๘] ปาเณน เต ปาณมหํ นิมิสฺสํ มา ตฺวํ อคา โปริสาทสฺส ญนฺเต ๖ #๑-๖ ม. ญตฺเต ฯ ๒ ม. ปาว ฯ ๓ ม. นิจฺเฉยฺยํ ฯ ๔ ม. ว ฯ ๕ ม. สนฺธิญฺจ ฯ เอตญฺจ เต ปาณมหํ นิมิสฺสํ ตสฺมา มตํ ชีวิตสฺส วณฺเณมิ ๑ ฯ

[๒๓๐๙] ตโต หเว ธีติมา ราชปุตฺโต วนฺทิตฺวา มาตุญฺจ ปิตุญฺจ ๒ ปาเท ฯ ทุกฺขินิสฺส มาตา นิปตี ๓ ปฐพฺยา ปิตสฺส ปคฺคยฺห ภุชานิ กนฺทติ ฯ

[๒๓๑๐] ตํ คจฺฉนฺตํ ตาว ปิตา วิทิตฺวา ปรมฺมุโข วนฺทติ ปญฺชลีโก โสโม จ ราชา วรุโณ จ ราชา ปชาปตี จนฺทิมา สูริโย จ เอเตหิ คุตฺโต ปุริสาทกมฺหา อนุญฺญาโต โสตฺถิ ปจฺเจหิ ตาต ฯ

[๒๓๑๑] ยํ ทณฺฑกิรญฺโญ คตสฺส ๔ มาตา รามสฺสกาสิ โสตฺถานํ สุคุตฺตา ตนฺเต อหํ โสตฺถานํ กโรมิ เอเตน สจฺเจน สรนฺตุ เทวา อนุญฺญาโต โสตฺถิ ปจฺเจหิ ปุตฺต ฯ

[๒๓๑๒] อาวี รโหวาปิ มโนปโทสํ นาหํ สเร ชาตุมลีนสตฺเต เอเตน สจฺเจน สรนฺตุ เทวา #๑ สี. วเรมิ ฯ ๒ สี. ยุ. วนฺทิตฺถ มาตุจฺจ ปิตุจฺจ ฯ ม. - มาตุ จ ปิตุ จ ฯ #๓ ม. นิปตา ฯ ๔ ยุ. - ทณฺฑการญฺญคตสฺส ฯ อนุญฺญาโต โสตฺถิ ปจฺเจหิ ภาตา ๑ ฯ

[๒๓๑๓] ยสฺมา จ เม อนธิมโนสิ สามิ น จาปิ เม มนสา อปฺปิโยสิ เอเตน สจฺเจน สรนฺตุ เทวา อนุญฺญาโต โสตฺถิ ปจฺเจหิ สามิ ฯ

[๒๓๑๔] พฺรหา อุชู จารุมุโข กุโตสิ น มํ ปชานาสิ วเน วสนฺตํ ลุทฺทํ มํ ญตฺวา ปุริสาทโกติ โก โสตฺถิมาชานมิธาวเชยฺย ฯ

[๒๓๑๕] ชานามิ ลุทฺท ปุริสาทโก ตฺวํ น ตํ น ชานามิ วเน วสนฺตํ อหญฺจ ปุตฺโตสฺมิ ชยทฺทิสสฺส มมชฺช ขาท ปิตุโน ปโมกฺขา ฯ

[๒๓๑๖] ชานามิ ปุตฺโตสิ ๒ ชยทฺทิสสฺส ตถาหิ โว มุขวณฺโณ อุภินฺนํ สุทุกฺกรญฺเจว ๓ กตํ ตเวทํ โย มตฺตุมิจฺเฉ ปิตุโน ปโมกฺขา ฯ

[๒๓๑๗] น ทุกฺกรํ กิญฺจิมเหตฺถ มญฺเญ โย มตฺตุมิจฺเฉ ปิตุโน ปโมกฺขา มาตู จ เหตู ปรโลกคมฺยา ๔ #๑ ม. ภาติก ฯ ๒ ม. ปุตฺโตติ ฯ ๓ ม. สุทุกฺกรญฺเญว ฯ ๔ ม. มาตุ จ #เหตุ ปรโลกคนฺตฺวา ฯ สุเขน สคฺเคน จ สมฺปยุตฺโต ฯ

[๒๓๑๘] อหญฺจ โข อตฺตโน ปาปกฺริยํ อาวี รโห วาปิ สเร น ชาตุ สงฺขาตชาตีมรโณหมสฺมิ ยเถว เม อิธ ตถา ปรตฺถ ฯ ขาทชฺช มํทานิ มหานุภาว กรสฺสุ กิจฺจานิ อิมํ สรีรํ รุกฺขสฺส วา เต ปปตามิ อคฺคา ฉาทมาโน ๑ มยฺหํ ตวมเทสิ มํสํ ฯ

[๒๓๑๙] อิทญฺจ เต รุจฺจติ ราชปุตฺต จเชสิ ๒ ปาณํ ปิตุ ปโมกฺขา ตสฺมาติห ๓ ตฺวํ ตรมานรูโป สมฺภญฺช กฏฺฐานิ ชเลหิ อคฺคึ ฯ

[๒๓๒๐] ตโต หเว ธีติมา ราชปุตฺโต ทารุํ สมาหตฺว มหนฺตมคฺคึ สนฺทีปยิตฺวา ปฏิเวทยิตฺถ อาทีปิโตทานิ มหายมคฺคิ ฯ

[๒๓๒๑] ขาทชฺช มํทานิ ปสยฺหการี กึ มํ มุหุํ เปกฺขสิ หฏฺฐโลโม ตถา ตถา ตุยฺหมหํ กโรมิ #๑ ม. ฉาทยมาโน ฯ ๒ สี. ยุ. จชาสิ ฯ ๓ ม. ตสฺมา หิ โส ฯ ยถา ยถา มํ ฉาทมาโน ๑ อเทสิ ฯ

[๒๓๒๒] โก ตาทิสํ อาหรติ ขาทิตาเย ธมฺเม ฐิตํ สจฺจวาทึ วทญฺญญ มุทฺธาปิ ตสฺส วิผเลยฺย สตฺตธา โย ตาทิสํ สจฺจวาทึ อเทยฺย ฯ

[๒๓๒๓] อิทํ หิ โส พฺราหฺมณํ มญฺญมาโน สโส อวาเสสิ สเก สรีเร เตเนว โส จนฺทิมา เทวปุตฺโต สสฏฺฐโก ๒ กามทุหชฺช ยกฺข ฯ

[๒๓๒๔] จนฺโท ยถา ราหุมุขา ปมุตฺโต วิโรจเต ปณฺณรเสว ภาณุมา ๓ เอวํ ตุวํ โปริสาทา ปมุตฺโต วิโรจ กปิลฺเล ๔ มหานุภาว อาโมทยํ ปิตรํ มาตรญฺจ สพฺโพ จ เต นนฺทตุ ญาติปกฺโข ฯ

[๒๓๒๕] ตโต หเว ธีติมา ราชปุตฺโต กตญฺชลี ปคฺคยฺห ๕ โปริสาทํ อนุญฺญาโต โสตฺถิ สุขี อโรโค ปจฺจาคมา กปิลฺลมลีนสตฺโต ฯ #๑ ม. ฉาทยมาโน ฯ ๒ สี. สตตฺถุโต ฯ ปสตฺถุโตติปิ ฯ ม. สสตฺถุโต ฯ #๓ สี. ยุ. ภานุมา ฯ ๔ ม. กปิเล ฯ สี. ยุ. กมฺปิลฺล ฯ ๕ ม. ปริยาย ฯ

[๒๓๒๖] ตํ เนคมา ชานปทา จ สพฺเพ หตฺถาโรหา รถิกา ปตฺติกา จ นมสฺสมานา ปญฺชลิกา อุปาคมม นมตฺถุ เต ทุกฺกรการโกสีติ ฯ ชยทฺทิสชาตกํ ตติยํ ฯ __________๓ ๔ ฉทฺทนฺตชาตกํ